Is doxing een drukpersmisdrijf?

Doxing — het kwaadwillig online verspreiden van persoonsgegevens — is een groeiend probleem. Juridisch was het lange tijd onduidelijk of dit viel onder het ‘drukpersmisdrijf’ (bevoegdheid Hof van Assisen) of onder ‘belaging’ (bevoegdheid correctionele rechtbank). In een arrest van 4 juni 2025 oordeelt het Hof van Cassatie dat doxing geen drukpersmisdrijf is. Dit betekent dat daders zich sneller voor de correctionele rechter zullen moeten verantwoorden.

De feiten en de juridische context

De zaak die aanleiding gaf tot dit arrest draait om een conflict tussen de oprichter van de satirische website ‘Nord Presse’ en een journalist van Sudpresse. Naar aanleiding van een artikel publiceerde de beklaagde in februari 2016 een bericht op zijn platform. Dit bericht bevatte een foto van de journalist, haar naam en de gemeente waar zij woonde.

Het bericht ging vergezeld van een commentaar waarin het artikel als een “vod” (torchon) werd bestempeld en waarin “veel moed” werd gewenst aan haar omgeving. Het gevolg was een stroom van haatberichten en bedreigingen aan het adres van de journalist, die daarop klacht neerlegde voor belaging.

De juridische kernvraag was de bevoegdheid van de rechtbank. De verdediging stelde dat de publicatie een drukpersmisdrijf was. Volgens artikel 150 van de Grondwet moeten drukpersmisdrijven worden berecht door het Hof van Assisen (een juryrechtbank), tenzij ze ingegeven zijn door racisme of xenofobie. Zowel de raadkamer als het hof van beroep te Luik volgden deze redenering en verklaarden de correctionele rechtbank onbevoegd.

De beslissing van het Hof van Cassatie

In het arrest van 4 juni 2025 verbreekt het Hof van Cassatie de eerdere uitspraak van het hof van beroep. Het Hof stelt duidelijke grenzen aan wat als een drukpersmisdrijf kan worden beschouwd.

Het Hof redeneert dat een drukpersmisdrijf vereist dat er sprake is van een meningsuiting in een geschrift. Het louter publiceren van contactgegevens, een foto en een adres met als doel de rust van een persoon te verstoren (doxing), is volgens het Hof geen manifestatie van een opinie.

Ook de kritiek op de journalistieke waarde van het artikel maakt het in deze specifieke context niet tot een drukpersmisdrijf. Het Hof stelt:

“L’opération consistant à critiquer la valeur journalistique d’un article de presse de cette même personne, dans le même but, ne saurait davantage être qualifié de délit de presse.” (De handeling die erin bestaat de journalistieke waarde van een persartikel van deze persoon te bekritiseren, met hetzelfde doel, kan evenmin worden gekwalificeerd als een drukpersmisdrijf.)

Het Hof besluit dat er geen sprake is van een misbruik van de vrijheid van meningsuiting, maar van een handeling gericht op het verstoren van de rust. Hierdoor is de correctionele rechtbank wel degelijk bevoegd.

Juridische analyse en duiding

Dit arrest bevestigt een tendens in de rechtspraak om het toepassingsgebied van het drukpersmisdrijf restrictief te interpreteren. Het Hof van Cassatie hanteert hier een strikte definitie: er moet sprake zijn van een strafbare meningsuiting.

Interessant is de analytische knip die het Hof maakt. Het hof splits de internetpost immers op in verschillende onderdelen.

1. De data (foto, adres): Dit bevat op zich geen mening en kan dus geen drukpersmisdrijf zijn.
2. De tekst: Hoewel woorden als “vod” (torchon) duidelijk een negatief sentiment en dus een mening bevatten , oordeelt het Hof dat dit in de context van de doxing niet de grenzen van de vrije meningsuiting overschrijdt als drukpersmisdrijf, maar veeleer dient als instrument voor belaging.

Deze benadering is niet vrij van kritiek. Deze opsplitsting komt immers artificieel over. De tekst en de foto vormden immers één geheel en de begeleidende tekst stuurde de lezers aan. Door te oordelen dat de tekst geen strafbare mening is (en dus geen drukpersmisdrijf), lijkt het Hof van Cassatie zich impliciet uit te spreken over de strafbaarheid ten gronde, iets wat normaal aan de feitenrechter toekomt.

Desondanks is de beleidsmatige impact duidelijk: er wordt vermeden dat online pesterijen en doxing systematisch naar het logge en dure Hof van Assisen moeten worden verwezen, wat in de praktijk vaak leidt tot straffeloosheid (de correctionalisering van persmisdrijven is immers beperkt mogelijk). Door doxing te kwalificeren als gemeenrechtelijke belaging en niet als drukpersmisdrijf, blijft de weg naar de correctionele rechtbank open.

Wat dit concreet betekent

Deze uitspraak heeft aanzienlijke gevolgen voor diverse betrokkenen in het digitale landschap:

• Voor slachtoffers van doxing: De drempel naar justitie wordt verlaagd. U hoeft niet te vrezen dat uw zaak verzandt in procedureslagen over de bevoegdheid van het Hof van Assisen. De dader kan sneller en efficiënter vervolgd worden voor belaging voor de correctionele rechtbank.
• Voor journalisten en publieke figuren: Er is een betere bescherming tegen online hetzes. Het excuus “dit is satire” of “dit is mijn mening” (en dus een drukpersmisdrijf) zal minder snel standhouden wanneer privégegevens worden gedeeld om intimidatie uit te lokken.
• Voor online activisten en bloggers: Kritiek geven mag, maar het weaponizen van privégegevens (adres, foto’s) om iemand de mond te snoeren of angst aan te jagen, wordt niet beschermd door het privilege van het drukpersmisdrijf. U riskeert een correctionele veroordeling voor belaging.

Veelgestelde Vragen (FAQ)

Wat is het verschil tussen een drukpersmisdrijf en gewone belaging?
Een drukpersmisdrijf is het uiten van een strafbare mening via een gepubliceerd geschrift. Hiervoor is (meestal) het Hof van Assisen bevoegd. Belaging (zoals stalking of doxing) is een misdrijf gericht op het verstoren van iemands rust. Hiervoor is de correctionele rechtbank bevoegd, wat leidt tot een snellere rechtsgang.

Is het delen van een screenshot van een artikel nu strafbaar?
Op zich niet. Het delen van een artikel of kritiek daarop valt onder de vrijheid van meningsuiting. Het wordt pas strafbaar (belaging) wanneer u privégegevens toevoegt of oproept tot actie met als doel de persoonlijke levenssfeer en rust van de auteur ernstig te verstoren, zoals bevestigd in dit arrest.

Waarom is de bevoegdheid van de rechtbank zo belangrijk?
Het Hof van Assisen is een complexe juryrechtbank die zelden samenkomt voor persmisdrijven. Als doxing als persmisdrijf zou worden gezien, zou dit in de praktijk vaak betekenen dat daders vrijuit gaan omdat het Openbaar Ministerie deze zware procedure niet opstart. De correctionele rechtbank behandelt dagelijks strafzaken, waardoor vervolging reëel wordt.

Conclusie

Met het arrest van 4 juni 2025 zet het Hof van Cassatie de puntjes op de i: doxing is geen opinie, maar een daad van agressie die de persoonlijke rust verstoort. Hiermee wordt de weg vrijgemaakt voor een efficiëntere vervolging van online pesterijen in België voor de correctionele rechter. Het recht op vrije meningsuiting blijft overeind, maar is geen vrijbrief voor het online vogelvrij verklaren van individuen.