Online seksuele misdrijven

Online seksuele misdrijven zijn seksuele misdrijven die met behulp van internet, sociale media, chat-apps of andere informatie- en communicatietechnologie worden gepleegd: naaktbeelden verspreiden zonder toestemming, heimelijk filmen via een webcam, minderjarigen benaderen in een chatomgeving, of beelden van seksueel misbruik van minderjarigen bezitten en bekijken. Sinds 1 september 2026 staan zij in het nieuwe Strafwetboek van 29 februari 2024, dat het Strafwetboek van 1867 vervangt. De kern blijft dezelfde: een seksuele handeling of een seksueel getint beeld zonder de vrije toestemming van de betrokkene is strafbaar, en het internet is daarbij de plaats van het misdrijf, niet een verzachtende omstandigheid.

Deze pagina is het vertrekpunt. Elk misdrijf wordt op een eigen pagina uitvoeriger besproken; de links staan bij het betrokken onderdeel.

Het nieuwe Strafwetboek sinds 1 september 2026

De seksuele misdrijven werden een eerste keer herschreven door de wet van 21 maart 2022, die de toestemming centraal zette en de artikelen 417/1 tot 417/64 in het oude wetboek invoegde. Het Strafwetboek van 29 februari 2024 (hierna: Sw.) heeft die bepalingen overgenomen in boek 2, hoofdstuk 3 (art. 132 tot 189 Sw.) en cyberlokking verplaatst naar hoofdstuk 8 (art. 340 Sw.). De inwerkingtreding werd door de wet van 30 maart 2026 vastgelegd op 1 september 2026, de dag waarop het Strafwetboek van 8 juni 1867 (hierna: oud Sw.) is opgeheven.

De definities zijn nauwelijks gewijzigd. Wat wel verandert, zijn de artikelnummers en de straffen. Het nieuwe wetboek werkt niet met een gevangenisstraf van zoveel maanden tot zoveel jaar, maar met strafniveaus van 1 tot 8 (art. 36 Sw.). Niveau 2 is zes maanden tot drie jaar, niveau 3 meer dan drie tot vijf jaar, niveau 4 meer dan vijf tot tien jaar, niveau 5 meer dan tien tot vijftien jaar en niveau 6 meer dan vijftien tot twintig jaar; bij verzachtende omstandigheden kan de rechter telkens één of meer niveaus lager gaan, tot een werkstraf of geldboete.

MisdrijfOud Sw. (tot 31 augustus 2026)Sw. (vanaf 1 september 2026)
Aantasting van de seksuele integriteitart. 417/7: 6 maanden tot 5 jaarart. 134: niveau 3
Voyeurismeart. 417/8: 6 maanden tot 5 jaarart. 135: niveau 3
Niet-consensuele verspreiding van seksueel getinte inhoudart. 417/9: 6 maanden tot 5 jaarart. 136: niveau 3
Idem, met kwaadwillig opzet of uit winstbejagart. 417/10: 1 tot 5 jaar en geldboeteart. 137: niveau 3
Verkrachtingart. 417/11: opsluiting van 10 tot 15 jaarart. 138: niveau 4
Groomingart. 417/24: 3 tot 5 jaarart. 151: niveau 3
Cyberlokkingart. 433bis/1: 3 maanden tot 5 jaarart. 340: niveau 3
Vervaardigen of verspreiden van beelden van seksueel misbruik van minderjarigenart. 417/44: opsluiting van 5 tot 10 jaar en geldboeteart. 171: niveau 3
Bezitten en verwerven van die beeldenart. 417/46: 1 tot 5 jaar en geldboeteart. 173: niveau 3
Zich toegang verschaffen tot die beeldenart. 417/47: 1 tot 3 jaar en geldboeteart. 174: niveau 2

Voor feiten van vóór 1 september 2026 geldt de mildste van beide wetten (art. 2 Sw.). Dat is niet altijd de oude: een verkrachting van 2025 wordt vandaag bestraft met niveau 4, dus meer dan vijf tot tien jaar, en niet meer met tien tot vijftien jaar opsluiting. De rechter moet in zijn vonnis zowel de oude als de nieuwe bepaling vermelden (Cass. 5 mei 2026, P.25.1753.N).

Toestemming als rode draad

Toestemming is de uit vrije wil gegeven instemming met een seksuele handeling, beoordeeld in het licht van alle omstandigheden (art. 132 Sw.). Zij kan niet worden afgeleid uit het louter ontbreken van verweer, kan op elk ogenblik worden ingetrokken en ontbreekt bij bedreiging, dwang, list, misbruik van een kwetsbare toestand of een bewusteloos slachtoffer. Een minderjarige onder de zestien wordt niet geacht te kunnen toestemmen, met een uitzondering voor veertien- tot zestienjarigen bij een leeftijdsverschil van hoogstens drie jaar (art. 133 Sw.). Wie instemt met het maken van een beeld, stemt daarmee niet in met zijn verspreiding: voor elke verdere verspreiding is een nieuwe toestemming nodig (Cass. 7 november 2023, P.23.1030.N).

De online seksuele misdrijven op een rij

Aantasting van de seksuele integriteit

Aantasting van de seksuele integriteit is het opzettelijk stellen van een seksuele handeling op een persoon die daar niet in toestemt, of het laten stellen van zo’n handeling door een persoon die daar niet in toestemt (art. 134 Sw.). Fysiek contact is niet vereist. Wie iemand via een videogesprek onder druk zet om seksuele handelingen bij zichzelf te verrichten, of wie ongevraagd expliciete beelden stuurt en de ontvanger zo getuige maakt van seksuele handelingen, valt onder de bepaling. Straf: niveau 3.

Voyeurisme

Voyeurisme is het opzettelijk observeren of opnemen van een persoon, zonder toestemming of buiten zijn medeweten, terwijl hij ontbloot is of een seksuele daad stelt en redelijkerwijs mag verwachten beschut te zijn voor ongewenste blikken (art. 135 Sw.). Online gaat het om gehackte webcams, het binnendringen in een cloudopslag of het heimelijk opnemen van een videogesprek. Straf: niveau 3. Lees meer over voyeurisme.

Niet-consensuele verspreiding van seksueel getinte inhoud (wraakporno)

Dit misdrijf is het opzettelijk tonen, toegankelijk maken of verspreiden van beelden of geluid van een ontblote persoon of een persoon die een seksuele daad stelt, zonder diens toestemming, ook al heeft die persoon ingestemd met het maken ervan (art. 136 Sw.). Gebeurt dat met kwaadwillig opzet of uit winstbejag, dan geldt artikel 137 Sw. Beide: niveau 3.

Een seksuele deepfake van een meerderjarige valt vandaag niet onder deze bepaling; Richtlijn (EU) 2024/1385 verplicht België om die lacune uiterlijk op 14 juni 2027 te dichten. Lees meer over de niet-consensuele verspreiding van seksueel getinte inhoud, ook over het offline halen van de beelden.

Verkrachting op afstand

Verkrachting is elke opzettelijk gestelde daad van seksuele penetratie, gepleegd op een persoon of met behulp van een persoon die daar niet in toestemt (art. 138 Sw.). Door de woorden “met behulp van een persoon” is ook wie een slachtoffer online dwingt, chanteert of manipuleert om zichzelf of een derde te penetreren, een verkrachter. Straf: niveau 4, en niveau 6 bij een slachtoffer jonger dan zestien (art. 143 Sw.).

Grooming

Benaderen van een minderjarige voor seksuele doeleinden is het aan een minderjarige een voorstel tot ontmoeting doen met het oogmerk een seksueel misdrijf te plegen, gevolgd door materiële handelingen die tot die ontmoeting kunnen leiden (art. 151 Sw.). Straf: niveau 3. Lees meer over grooming.

Cyberlokking

Cyberlokking is het door een meerderjarige communiceren met een kennelijk of vermoedelijk minderjarige of met een persoon in een kwetsbare toestand, via informatie- of communicatietechnologie, om een misdrijf op dat slachtoffer te vergemakkelijken, met verzwijging van identiteit, leeftijd of hoedanigheid, met nadruk op discretie, met een geschenk of met een andere list (art. 340 Sw.). Het beoogde misdrijf hoeft niet seksueel te zijn, en de bepaling beschermt sinds de codificatie ook kwetsbare volwassenen. Straf: niveau 3. Lees meer over cyberlokking.

Beelden van seksueel misbruik van minderjarigen (kinderpornografie)

De wet spreekt van beelden van seksueel misbruik van minderjarigen en rekent daar ook realistische afbeeldingen van niet-bestaande minderjarigen toe, zodat door artificiële intelligentie gegenereerd materiaal strafbaar is (art. 170 Sw.). Vervaardigen en verspreiden (art. 171 Sw.) en bezitten en verwerven (art. 173 Sw.) zijn niveau 3, zich bewust toegang verschaffen via informatie- en communicatietechnologie is niveau 2 (art. 174 Sw.). Jongeren boven de zestien die met wederzijdse toestemming beelden van zichzelf onderling delen, plegen geen misdrijf zolang geen derde de beelden te zien krijgt (art. 176 Sw.). Lees meer over kinderporno.

De beelden offline halen

Voor het slachtoffer telt vooral de snelheid waarmee de beelden verdwijnen. De procureur des Konings kan bij uiterst dringende noodzakelijkheid bevelen dat beelden bedoeld in de artikelen 136, 137 en 171 Sw. ontoegankelijk worden gemaakt (art. 39bis, § 6 van het Wetboek van strafvordering). Het slachtoffer kan bovendien in kort geding de verwijdering vorderen door de verspreider of door het platform, uiterlijk binnen zes uur na de betekening van de beschikking (art. 584, vijfde lid, 7° van het Gerechtelijk Wetboek); elke verspreiding wordt daarbij geacht niet-consensueel te zijn tot het tegendeel is bewezen.

Hoe onze advocaten u bijstaan

ICT Rechtswijzer is het kennisplatform van het departement intellectuele eigendom, IT-recht, AI-recht, gegevensbescherming en mediarecht van Everest Advocaten, onder leiding van mr. Joris Deene. Onze advocaten begeleiden slachtoffers en verdachten van online seksuele misdrijven, van de verwijdering van de beelden tot de pleidooien voor de rechtbank, en werken daarvoor samen met de strafrechtspecialisten van het kantoor.


Contact

Vragen? Advies nodig?
Neem contact op met Advocaat Joris Deene.

Telefoon: 09/280.20.68
E-mail: joris.deene@everest-law.be

Topics