Is online belaging via sociale media een drukpersmisdrijf?

Het antwoord is in de meeste gevallen nee. Wanneer iemand sociale media gebruikt met als voornaamste doel om een ander te belagen, te pesten of de rust te verstoren, beschouwt het Hof van Cassatie dit niet als een drukpersmisdrijf. Dergelijke feiten horen thuis voor de correctionele rechtbank en niet voor het hof van assisen, zelfs als de berichten openbaar op een platform als Facebook zijn geplaatst.

De feiten en procedurele achtergrond

In een recente zaak, die leidde tot het arrest van 11 februari 2026, moest het Hof van Cassatie oordelen over een bevoegdheidsconflict tussen verschillende rechtbanken.

De zaak draaide om een beklaagde, H.B., die werd vervolgd voor feiten van belaging ten aanzien van het slachtoffer J.A.. De beklaagde had diverse berichten geplaatst op sociale media, waaronder publieke reacties op de Facebook-muur van het slachtoffer en op pagina’s van derden (zoals lavenir.net). De inhoud was kwetsend en dreigend: zo schreef ze onder meer “ik blijf je bestoken” en waarschuwde ze voor “onomkeerbare gevolgen”.

De correctionele rechtbank van Namen had de feiten bewezen verklaard, maar het hof van beroep te Luik verklaarde zich in graad van beroep onbevoegd. Het hof van beroep oordeelde dat, aangezien de berichten openbaar waren en een mening of appreciatie over het slachtoffer bevatten, het ging om een drukpersmisdrijf. Volgens de Belgische Grondwet zijn drukpersmisdrijven de exclusieve bevoegdheid van de jury (het hof van assisen), tenzij ze ingegeven zijn door racisme of xenofobie.

De beslissing van het Hof van Cassatie

Het Hof van Cassatie vernietigde het arrest van het hof van beroep te Luik en stelde hiermee orde op zaken. Het Hof bevestigde dat het hof van beroep wel degelijk bevoegd was om over de zaak te oordelen.

Het Hof verduidelijkte dat een drukpersmisdrijf vereist dat er sprake is van de bestraffing van een gedachte of mening die in een geschrift is geuit. Echter, wanneer de publicatie louter een instrument is om iemand te belagen, is er geen sprake van een drukpersmisdrijf.

Het Hof stelde dat:

• Het online publiceren van een foto of tekst louter om iemands rust te verstoren, is geen drukpersmisdrijf.
• Het uiten van kritiek, wrok of woede met als doel iemand te bestoken, valt niet onder de grondwettelijke bescherming van de vrije meningsuiting die de juryrechtspraak vereist.

Juridische analyse en duiding

Deze uitspraak van het Hof van Cassatie is van groot belang voor de vervolging van cyberpesten en online stalking. Het maakt een belangrijk onderscheid tussen de inhoud van een bericht (de meningsuiting) en het gedrag van de dader (de belaging).

In juridische zin is een drukpersmisdrijf een misdrijf waarbij de strafbaarheid voortvloeit uit de uiting van de mening zelf. Artikel 150 van de Grondwet beschermt deze uiting door te eisen dat een volksjury (hof van assisen) oordeelt over de strafbaarheid, om censuur door beroepsrechters te voorkomen.

Echter, in deze zaak oordeelde het Hof dat de beklaagde niet werd vervolgd voor de inhoud van haar mening op zich, maar voor het gebruik van het communicatienetwerk om iemand lastig te vallen. Wanneer sociale media fungeren als een wapen om schade toe te brengen of iemand te bestoken, is het medium slechts het instrument van het misdrijf. Het loutere feit dat dit instrument “publiek” is (zoals een openbare Facebook-post), transformeert de belaging niet plotseling in een drukpersmisdrijf.

Dit onderscheid voorkomt dat daders van ernstige feiten van cyberbelaging zich kunnen verschuilen achter complexe procedureregels om aan de correctionele rechter te ontsnappen. Een verwijzing naar het hof van assisen zou in de praktijk immers vaak leiden tot straffeloosheid voor dit type feiten, gezien de zwaarte en kostprijs van een assisenprocedure.

Wat dit concreet betekent

Deze rechtspraak heeft directe gevolgen voor slachtoffers en beklaagden in zaken van online pesterijen:

• Voor slachtoffers: De drempel om op te treden tegen online belaging blijft laag. U hoeft niet te vrezen dat een klacht wegens publieke laster of belaging op Facebook verzandt in procedurele discussies over het hof van assisen. De correctionele rechtbank (of politierechtbank) blijft bevoegd. Het is essentieel om bewijsmateriaal (screenshots, URL’s) goed vast te leggen.
• Voor de verdediging: Het argument “onbevoegdheid wegens drukpersmisdrijf” zal zelden standhouden in zaken die duidelijk draaien om belaging (stalking). Advocaten moeten zich focussen op de inhoudelijke verdediging of de toerekeningsvatbaarheid, zoals in deze zaak waar de internering ter sprake kwam.
• Voor gebruikers van sociale media: Wees u ervan bewust dat “vrije meningsuiting” geen vrijgeleide is voor belaging. Zelfs als u uw boosheid publiekelijk uit, kan dit strafrechtelijk worden vervolgd als belaging als het doel is om de rust van de ander te verstoren.

Veelgestelde Vragen (FAQ)

Is elk bericht op Facebook een drukpersmisdrijf?
Nee. Alleen wanneer een bericht een mening bevat en de vervolging zich specifiek richt op de strafbaarheid van die mening, kan het een drukpersmisdrijf zijn. Wanneer het bericht dient om iemand te pesten of te stalken, is het een gemeenrechtelijk misdrijf (belaging).

Waarom is het onderscheid tussen belaging en drukpersmisdrijf belangrijk?
Drukpersmisdrijven moeten in principe voor het hof van assisen komen (een juryrechtbank), wat een zeer zware en dure procedure is. Belaging komt voor de correctionele rechtbank, wat zorgt voor een snellere en efficiëntere rechtsgang.

Kan ik strafrechtelijk vervolgd worden voor het uiten van mijn woede online?
Ja. Als uw uitingen een patroon vormen dat de rust van een ander ernstig verstoort, kan dit worden gekwalificeerd als belaging. Het Hof van Cassatie stelt dat het uiten van wrok of woede om iemand te bestoken geen “vrije manifestatie van een mening” is in de zin van de Grondwet.

Conclusie

Het Hof van Cassatie schept duidelijkheid: sociale media gebruiken om iemand het leven zuur te maken is geen beschermde vorm van vrije meningsuiting die een juryrechtspraak vereist. Het blijft een correctioneel misdrijf. Dit garandeert dat slachtoffers van cyberbelaging in België hun zaak op een efficiënte manier voor de strafrechter kunnen brengen.