Verliest u uw merkrecht door stil te zitten tegen een niet-ingeschreven teken?

Een concurrent gebruikt al jaren een teken dat sterk lijkt op uw geregistreerde merk, maar u hebt hier nooit tegen opgetreden. Heeft u dan door dit stilzitten uw rechten verloren? Een arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 1 augustus 2025 zegt van niet.

Deze uitspraak in de zaak Lunapark/Hardeco (C-452/24) bevestigt de sterke bescherming die een merkregistratie biedt. Onze advocaten gespecialiseerd in merkenrecht, volgen deze ontwikkelingen op de voet om u van het meest accurate advies in het merkenrecht te voorzien.

De feiten: de Finse “Dracula”-snoepjeszaak

De zaak draaide rond het Finse bedrijf Lunapark, houder van het geregistreerde merk “DRACULA” voor snoepgoed. Een ander bedrijf, Hardeco, verkocht snoepjes onder een identiek, maar niet-geregistreerd, teken. Toen Lunapark een inbreukprocedure startte, verweerde Hardeco zich met het argument dat Lunapark haar recht om op te treden had verloren door jarenlang stilzitten. De Finse rechter ging hierin mee op basis van een algemeen Fins rechtsbeginsel van rechtsverwerking. De zaak belandde uiteindelijk bij het Europees Hof van Justitie.

Het oordeel van het Hof van Justitie: Europees merkenrecht is sluitend

Het Hof van Justitie was in zijn arrest zeer helder. De Europese Merkenrichtlijn (Richtlijn (EU) 2015/2436) zorgt voor een volledige harmonisatie van de regels die de rechten van merkhouders bepalen.

Het Hof redeneert dat de gronden waarop de uitsluitende rechten van een merkhouder beperkt kunnen worden, exhaustief zijn opgesomd in de richtlijn. De richtlijn voorziet enkel in rechtsverlies door gedogen wanneer men vijf jaar lang bewust het gebruik van een later ingeschreven jonger merk heeft gedoogd (art. 9 en 18).

Een lidstaat kan dus geen bijkomende beperkingen of gronden voor rechtsverlies toevoegen via nationale wetgeving of algemene rechtsbeginselen, zoals het Finse principe van rechtsverwerking tegen een niet-ingeschreven teken.

De specifieke situatie in België: geen autonome rechtsverwerking

Voor Belgische juristen en ondernemers is deze uitspraak minder revolutionair dan ze op het eerste gezicht lijkt. In tegenstelling tot Finland, erkent het Belgische recht het principe van rechtsverwerking immers niet als een op zichzelf staande rechtsfiguur.

Reeds in een arrest van 17 mei 1990 oordeelde het Hof van Cassatie dat een subjectief recht niet louter tenietgaat omdat de houder ervan een houding aanneemt die objectief onverenigbaar is met dat recht en zo het gewettigd vertrouwen van een ander misleidt . Deze rechtspraak is sindsdien constant bevestigd.

In België wordt een situatie van langdurig stilzitten door een merkhouder doorgaans beoordeeld in het kader van rechtsmisbruik of de matigende werking van de goede trouw (vandaag art. 1.10 en 5.74 van het Burgerlijk Wetboek). Het arrest van het Hof van Justitie is hier echter ook relevant: deze nationale leerstukken kunnen weliswaar de uitoefening van een recht matigen (bv. het toekennen van een schadevergoeding beperken), maar ze kunnen niet worden ingeroepen om de kern van het geharmoniseerde merkrecht – het recht om een verbod op de inbreuk te vorderen – volledig te ontnemen op een grond die de Europese richtlijn niet voorziet.

Wat betekent dit concreet voor u?

1. Merkregistratie is uw sterkste wapen: Dit arrest onderstreept nogmaals het fundamentele voordeel van een officiële merkregistratie. Het is de hoeksteen van een afdwingbare bescherming.
2. Uw verbodsvordering blijft overeind: Zelfs als u jarenlang niet hebt opgetreden tegen een inbreukmaker zonder geregistreerd merk, verliest u in principe niet uw recht om die inbreuk te doen stoppen. Dit werd in België al grotendeels aanvaard, maar wordt nu door het Europees recht versterkt.
3. Matiging van vorderingen blijft mogelijk: Hoewel uw recht om een verbod te vragen intact blijft, kan een rechter op basis van rechtsmisbruik wel oordelen dat het laattijdig vorderen van een hoge schadevergoeding een brug te ver is. Een strategische afweging blijft dus noodzakelijk.

Conclusie en advies

Het Lunapark-arrest bevestigt dat het Europese merkenrecht een sterk en uniform bastion is ter bescherming van geregistreerde merken. Voor Belgische merkhouders betekent dit alvast dat stilzitten niet automatisch leidt tot het verlies van uw fundamentele rechten.