Mag u een drank ‘alcoholvrije gin’ noemen?

De opkomst van alcoholvrije alternatieven is niet te stuiten, maar juridisch liggen er valkuilen op de loer. Op 13 november 2025 oordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie dat de benaming “alcoholvrije gin” wettelijk niet is toegestaan. Omdat ‘gin’ per definitie alcohol moet bevatten, is de combinatie met ‘alcoholvrij’ misleidend en in strijd met Europese regelgeving, zelfs als voor de consument duidelijk is dat het om een 0.0%-product gaat.

De feiten en context

De markt voor alcoholvrije ‘spirits’ groeit, maar worstelt met de juiste benaming. De directe aanleiding voor dit arrest was een geschil in Duitsland. De onderneming PB Vi Goods bracht een drank op de markt onder de naam “Virgin Gin Alkoholfrei”. De ‘Verband Sozialer Wettbewerb’, een organisatie die strijdt tegen oneerlijke mededinging, stapte naar de rechter.

Hun argument was helder: volgens de Europese regels moet gin een alcoholpercentage van minstens 37,5% hebben en geproduceerd zijn door ethylalcohol te aromatiseren met jeneverbessen. De producent verweerde zich door te stellen dat de toevoeging “alcoholvrij” (en “Virgin”) voor de consument elke twijfel wegnam en dat een verbod op deze naam zijn vrijheid van ondernemerschap zou schenden.

De Duitse rechter stelde vervolgens prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de EU om duidelijkheid te krijgen over de geldigheid en interpretatie van de Europese Verordening.

De beslissing: strikte bescherming van de naam ‘Gin’

Het Hof van Justitie is in zijn arrest van 13 november 2025 (Zaak C-563/24) onverbiddelijk. Het oordeel rust op twee pijlers:

• Verbod op de naam: Artikel 10, lid 7 van Verordening (EU) 2019/787 verbiedt het gebruik van wettelijke benamingen (zoals rum, whisky, gin) voor dranken die niet aan de productspecificaties voldoen. Aangezien gin wettelijk verplicht ethylalcohol en een minimumpercentage van 37,5% moet bevatten, mag een drank zonder alcohol simpelweg geen “gin” heten. Het Hof verduidelijkt dat het toevoegen van verhelderende termen zoals “alcoholvrij”, “style”, “type” of “smaak” dit verbod niet opheft.
• Geldigheid van het verbod: Het Hof bevestigt dat deze inbreuk op de vrijheid van ondernemerschap gerechtvaardigd is. Het doel is consumentenbescherming en eerlijke concurrentie. Als producenten van alcoholvrije dranken zouden meeliften op de beschermde reputatie en kwaliteitsverwachting van ‘echte’ gin, zou dit leiden tot oneerlijke mededinging.

Kortom: De benaming “alcoholvrije gin” is verboden omdat het product niet voldoet aan de essentiële vereisten van de categorie gin.

Juridische analyse en duiding

Wij zien in dit arrest een logisch vervolg op de strikte lijn die het Hof al jaren hanteert inzake de bescherming van aanduidingen van landbouwproducten.

Consistentie in rechtspraak Dit arrest ligt in lijn met het bekende TofuTown-arrest, waarin werd bepaald dat plantaardige producten geen zuivelnamen (zoals “sojamelk” of “vegankaas”) mogen dragen. Het Hof hanteert een strikt formalistische interpretatie: een wettelijke benaming is een kwaliteitsgarantie. De consument moet er blind op kunnen vertrouwen dat een product met de naam “gin” op een specifieke wijze is gedistilleerd en alcohol bevat. De toevoeging “alcoholvrij” creëert in juridische zin een contradictio in terminis die de integriteit van de wettelijke benaming aantast.

Informatieasymmetrie en ‘Freeriding’ Juridisch gezien draait dit om het voorkomen van ‘freeriding’. Producenten van gedistilleerde dranken moeten aan strenge en kostbare productie-eisen voldoen om hun product ‘gin’ te mogen noemen. Het Hof beschermt deze investering tegen verwatering. Hoewel België specifieke fiscale bepalingen heeft die alcoholvrije dranken erkennen (bijvoorbeeld inzake accijnzen en verpakkingsheffingen), staat dit los van de etiketteringsregels die op Europees niveau geharmoniseerd zijn. De wetgever wil voorkomen dat de definities van traditionele dranken eroderen.

Wat dit concreet betekent

Deze uitspraak heeft directe gevolgen voor diverse spelers op de Belgische markt.

• Voor producenten van alcoholvrije dranken: U moet uw branding en etikettering onmiddellijk auditen. Termen als “Gin 0.0%”, “Alcoholvrije Gin” of “Virgin Gin” zijn niet langer houdbaar en vormen een inbreukrisico. U dient te kiezen voor fantasienamen of beschrijvende namen zoals “Alcoholvrij distillaat met jeneverbes-aroma”. Creativiteit in marketing is vereist, zonder de beschermde termen direct op het etiket te gebruiken.
• Voor retailers en horeca: Wees alert op hoe u deze producten aanprijst op menukaarten of in de schappen. Hoewel de primaire verantwoordelijkheid bij de producent ligt, kan het verkopen of promoten van producten onder een misleidende naam (zoals op een drankenkaart) in theorie ook als een inbreuk op de etiketteringsregels of oneerlijke handelspraktijk worden beschouwd.
• Voor de traditionele distilleerderijen: Dit arrest is een overwinning voor de bescherming van uw ambacht. Het bevestigt dat de naam van uw product een beschermde status geniet die niet zomaar mag worden gebruikt voor producten die (letterlijk en figuurlijk) verdund zijn qua productspecificaties.

FAQ: Veelgestelde Vragen

Mag ik de term ‘Gin’ nog wel gebruiken als ik er duidelijk ‘alternatief voor’ bij zet?
Het Hof is hier streng in. Artikel 10, lid 7 verbiedt ook combinaties met termen als “genre”, “type”, of “smaak”. Het gebruik van de beschermde naam als dominant onderdeel van de productaanduiding is zeer risicovol. U vermeldt best “alcoholvrij alternatief” zonder de specifieke term “gin” prominent op het etiket te plaatsen.

Geldt dit verbod ook voor andere dranken zoals Whisky of Rum?
Ja. De Verordening 2019/787 beschermt alle gedistilleerde dranken die in de bijlagen zijn gedefinieerd. “Alcoholvrije Whisky” of “Rum 0.0%” vallen onder hetzelfde verbod als gin, omdat ook deze dranken wettelijk gedefinieerd zijn door de aanwezigheid van alcohol en specifieke distillatiemethoden.

Is het product zelf nu verboden?
Nee, absoluut niet. Het arrest gaat enkel over de naamgeving en etikettering. U mag perfect een alcoholvrije drank op basis van jeneverbessen produceren en verkopen, zolang u deze maar niet als “gin” in de markt zet.

Conclusie

Het arrest van 13 november 2025 schept duidelijkheid, maar dwingt de sector van alcoholvrije dranken tot een onmiddellijke koerswijziging in branding. De benaming “gin” is exclusief voorbehouden aan het ‘echte’ werk. Voor producenten betekent dit innoveren in naamgeving; voor consumenten betekent het meer transparantie over wat er precies in hun glas zit.