Kan een schuldeiser beslag leggen op uw domeinnaam?

In onze digitale economie is een domeinnaam vaak een van de meest waardevolle bezittingen van een onderneming. Maar wat gebeurt er als die onderneming schulden heeft? Kan een schuldeiser zomaar uw .be- of .eu-domeinnaam in beslag nemen?

Ja, dat kan. In een arrest van 18 februari 2025 heeft het hof van beroep te Brussel definitief bevestigd dat domeinnamen vatbaar zijn voor beslag. Ze worden beschouwd als onlichamelijke goederen met een duidelijke economische waarde. De procedure die een schuldeiser hiervoor moet volgen, is echter cruciaal en een technische fout is fataal, zo bleek ook in deze zaak.

De kern van de zaak: De MR GREEN-zaak

De zaak betrof een schuldeiser die, op basis van Oostenrijkse vonnissen, beslag wilde leggen op zes .eu-domeinnamen (waaronder mrgreen.eu) van de firma MR GREEN Ltd . De schuldeiser deed dit via een “uitvoerend roerend beslag bij een derde”, met name bij EURid, de beheerder van de .eu-domeinnamen.

De beslagrechter had het beslag in eerste aanleg reeds opgeheven. De rechter oordeelde toen dat beslag weliswaar mogelijk was, maar dat de schuldeiser de foute procedure had gebruikt. Beide partijen gingen in beroep:

• De schuldenaar (MR GREEN) ging in beroep omdat zij het niet eens was met de motivering. MR GREEN wilde van het hof horen dat domeinnamen principieel onbeslagbaar zijn.
• De schuldeiser (M.S.) ging in beroep om het beslag alsnog geldig te laten verklaren.

Het oordeel van het hof van beroep

Het hof van beroep heeft de knoop doorgehakt in een zeer heldere redenering.

Vraag 1: Is een domeinnaam vatbaar voor beslag?

Ja. Het hof is categoriek en verwerpt het standpunt van MR GREEN.

De redenering van het hof is als volgt:

• Economische waarde: De in beslag genomen domeinnamen zijn goederen die een duidelijke economische waarde hebben.
• Onlichamelijk goed: Ze zijn te beschouwen als onlichamelijke goederen die het voorwerp kunnen uitmaken van handelstransacties.
• Overdraagbaar: Domeinnamen zijn overdraagbaar en hebben een doorverkoopwaarde .
• Geen eigendom, wel gebruiksrecht: Het feit dat de houder geen volwaardig ‘eigendomsrecht’ heeft, maar een ‘exclusief gebruiksrecht’ (van EURid), sluit beslaglegging niet uit. Dit gebruiksrecht is net wat de waarde vertegenwoordigt .
• Beslagbaarheid is de regel: De beslagbaarheid van domeinnamen is niet bij wet uitgesloten en is dus de regel.

Het hof besluit dus dat domeinnamen perfect beslagbaar zijn. Het hoger beroep van MR GREEN op dit punt is ongegrond.

Vraag 2: Welke procedure moet de schuldeiser volgen?

Dit is het meest cruciale punt van het arrest. Het hof bevestigt dat er onduidelijkheid en een lacune in de wet bestaat over de te volgen procedure. Het Belgische Gerechtelijk Wetboek heeft geen specifieke procedure voor het beslaan van onlichamelijke goederen die geen schuldvordering zijn.

Het hof analyseert de twee ‘klassieke’ procedures:

1. De foute procedure: Uitvoerend roerend beslag (art. 1499 e.v. Ger.W.). Het hof stelt dat deze procedure, die de schuldeiser hier gebruikte, uitdrukkelijk bedoeld is voor lichamelijke (tastbare) goederen. Een domeinnaam is onlichamelijk. Dit was dus de verkeerde keuze.
2. De correcte procedure: Uitvoerend beslag onder derden (art. 1539 e.v. Ger.W.). Het hof oordeelt, net als de eerste rechter, dat dit de enige geschikte weg is. Dit type beslag treft ‘bedragen of zaken’ die een derde (hier: EURid) verschuldigd is aan de schuldenaar (hier: MR GREEN). Door de begrippen ‘zaken’ en ‘schuldvorderingen’ ruim te interpreteren, kan men beslag leggen op de verbintenis van EURid om het waardevolle gebruiksrecht aan MR GREEN te verlenen.

Omdat de schuldeiser de foute rechtsgrond had gekozen (‘uitvoerend roerend beslag’), was het beslag onregelmatig. Het hof bevestigde daarom de opheffing van het beslag, zoals de eerste rechter al had beslist. Het (incidenteel) hoger beroep van de schuldeiser werd dan ook afgewezen.

Geen alleenstaand geval: een bevestiging van eerdere rechtspraak

Deze principiële uitspraak van het hof van beroep komt niet uit de lucht vallen. Het bevestigt een trend die al in eerste aanleg was ingezet.

Zoals wij reeds bespraken in onze eerdere blogpost over het POKERSTARS-vonnis, kwam de Brusselse beslagrechter op 9 juli 2024 al tot exact dezelfde conclusie in een gelijkaardige zaak. Ook in die zaak werd een beslag op domeinnamen (.pokerstars.eu) opgeheven omdat de schuldeiser de foute procedure van ‘roerend beslag’ had gebruikt, terwijl de rechter oordeelde dat ‘beslag onder derden’ de enige correcte weg was.

Het arrest van het hof van beroep geeft deze rechtsopvatting nu veel meer gewicht en zorgt voor de nodige rechtszekerheid.

Wat betekent dit voor u?

Dit arrest schept een belangrijk precedent voor iedereen die te maken heeft met digitale activa.

• Voor schuldeisers: Dit is goed nieuws. U kunt het vermogen van uw schuldenaar nu ook aanspreken via diens waardevolle domeinnamen. De weg ligt open. Het is echter absoluut cruciaal dat u de correcte procedure van het beslag onder derden volgt en het beslag legt bij de juiste partij (de registry of beheerder, zoals DNS Belgium voor .be-namen of EURid voor .eu-namen).
• Voor domeinnaamhouders (schuldenaars): Uw domeinnaam is niet langer ‘veilig’ voor schuldeisers. Het wordt juridisch erkend als een waardevol onderdeel van uw vermogen. Dit betekent echter ook dat u zich kunt verweren tegen een beslag. Als een schuldeiser de foute procedure hanteert, zoals in dit arrest, kunt u met succes de opheffing van het beslag vorderen.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wat is een domeinnaam juridisch gezien in België?
Rechtspraak en rechtsleer omschrijven het als een onlichamelijk goed of een vermogensrecht sui generis (een recht van een eigen, unieke soort). Het is in essentie het exclusieve, overdraagbare recht om een bepaalde naam te gebruiken.

Bij wie moet het beslag op een domeinnaam gelegd worden?
Het beslag moet via de procedure ‘beslag onder derden’ worden gelegd in handen van de derde-partij die het gebruiksrecht beheert en verleent. Dit is de registry (de centrale beheerder), zoals EURid voor .eu-domeinnamen of DNS Belgium voor .be-domeinnamen.

Geldt dit arrest ook voor .be- of .com-domeinnamen?
Dit arrest ging specifiek over .eu-domeinnamen . De onderliggende principes – dat een domeinnaam een onlichamelijk goed is met economische waarde en dat beslag onder derden de meest geschikte procedure is bij gebrek aan een specifieke wet – zijn echter perfect toepasbaar op andere domeinextensies, zoals .be.

Conclusie

De Belgische rechtspraak heeft de deur opengezet voor beslag op domeinnamen in België. Ze kunnen in beslag genomen worden, maar de te volgen procedure is van kapitaal belang. Een foutieve procedurele keuze leidt tot de opheffing van het beslag.