Tegen wie moet u beroep aantekenen bij een beslissing van de Gegevensbeschermingsautoriteit?

Wanneer u een beslissing van de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) wilt aanvechten, moet u uw beroep altijd richten tegen de GBA zelf. Een beroep dat uitsluitend is gericht tegen de oorspronkelijke klager, zal onontvankelijk worden verklaard. Het Hof van Cassatie bevestigde in een arrest van 30 maart 2026 dat dit voortvloeit uit het feit dat het om een beroep tegen een administratieve beslissing gaat, waarbij de GBA de kans moet krijgen om haar eigen besluit te verdedigen

De feiten en juridische context

In deze zaak werd een vzw (de eiseres) geconfronteerd met een klacht van een kandidaat-directielid bij de GBA. De Geschillenkamer van de GBA nam op 24 mei 2024 een beslissing waarbij de vzw een waarschuwing kreeg voor inbreuken op de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/GDPR). De vzw stelde binnen de dertig dagen beroep in bij het Marktenhof via een ‘akte hoger beroep’.

Het probleem was echter de formulering van dit beroep: de vzw duidde enkel de oorspronkelijke klager aan als ‘geïntimeerde’ en ‘gedaagde in hoger beroep’. De GBA werd wel vermeld als de instantie die de beslissing had genomen, maar werd niet formeel als verwerende partij in de procedure betrokken. Pas later, na het verstrijken van de beroepstermijn, probeerde de vzw de procedure te regulariseren door de akte alsnog aan de GBA te betekenen.

De beslissing en de regelgeving

Het Hof van Cassatie wees de cassatievoorziening van de vzw af en bevestigde daarmee de eerdere beslissing van het Marktenhof. De juridische grondslag voor deze beslissing ligt in de aard van het beroep zoals bepaald in de GBA-wet:

• Het beroep tegen een beslissing van de Geschillenkamer betreft een beroep tegen een administratieve beslissing.
• De GBA moet zich als toezichthoudende autoriteit die de beslissing heeft genomen, kunnen verweren tegen een vordering tot vernietiging of hervorming.
• Het beroep moet daarom noodzakelijkerwijze gericht zijn tegen de GBA als verwerende partij.
• De appellant moet in zijn beroepsakte de GBA afdoende identificeren als verwerende partij. Het louter vermelden van informatie over de GBA in de akte is onvoldoende als zij niet formeel als partij wordt aangewezen.
• Een beroep dat niet tegen de GBA is gericht, kan niet meer worden geregulariseerd nadat de beroepstermijn van dertig dagen is verstreken.

Juridische analyse en duiding

Deze rechtspraak is een bevestiging van de aard van het contentieux bij het Marktenhof, en bouwt verder op de inzichten uit eerdere conclusie van advocaat-generaal Ravyse in de zaak C.20.0220.N.

Het lijkt voor een leek of procespartij misschien opportuun en logisch om het beroep te richten tegen de klager, aangezien deze belang heeft bij de uitslag van de procedure. Toch kwalificeert het beroep voor het Marktenhof niet als een subjectief contentieux (een louter burgerlijk geschil tussen partij A en partij B). Het betreft een objectief contentieux. Men vraagt de vernietiging of de hervorming van een overheidshandeling, meer bepaald de beslissing van de Geschillenkamer.

De GBA fungeert in deze context niet als een ‘rechter’ die een privaatrechtelijk geschil heeft beslecht, maar oefent haar bevoegdheid uit als toezichthoudende administratieve autoriteit die ambtshalve toeziet op de naleving van de AVG/GDPR. Daarom is zij de onmisbare partij in het geding. Zonder de aanwezigheid van de GBA kan de wettigheid van de bestreden beslissing onmogelijk op tegensprekelijke wijze worden verdedigd.

Wat dit concreet betekent

Voor bedrijven, verenigingen of personen die gesanctioneerd worden door de GBA, alsook voor hun advocaten, heeft dit strikte gevolgen voor de procesvoering:

• Identificeer de juiste partij: Bij het opstellen van het verzoekschrift tot hoger beroep voor het Marktenhof, bent u verplicht de Gegevensbeschermingsautoriteit expliciet op te nemen als verwerende partij (geïntimeerde).
• Let op de vervaltermijn: Een fout in de partijaanduiding kan fataal zijn. Het instellen van een niet-ontvankelijk beroep (enkel tegen de klager) kan niet meer buiten de strikte beroepstermijn van dertig dagen worden rechtgezet door de GBA alsnog in de zaak te betrekken.
• Optionele betrokkenheid van de klager: Hoewel de GBA de noodzakelijke verweerder is, sluit dit niet per definitie uit dat men tevens de initiële klager als partij in de procedure kan betrekken, al is de GBA de spilfiguur voor het objectieve annulatie- of hervormingsberoep.

Veelgestelde vragen

Wat is de termijn om beroep aan te tekenen tegen een beslissing van de GBA?
U beschikt over een dwingende termijn van dertig dagen, te rekenen vanaf de formele kennisgeving van de beslissing door de Geschillenkamer, om uw beroep aanhangig te maken bij het Marktenhof.

Kan ik een foute beroepsakte voor het Marktenhof nog herstellen?
Een regularisatie waarbij de GBA pas na het verstrijken van de voorgeschreven dertig dagen wordt betrokken, is wettelijk niet mogelijk. Een foutieve identificatie van de verwerende partij leidt bijgevolg snel tot onontvankelijkheid.

Welke rechtscollege is bevoegd om hoger beroep in te stellen tegen GBA-beslissingen?
Uitsluitend het Marktenhof (dat deel uitmaakt van het hof van beroep te Brussel) is bevoegd voor beroepen tegen de beslissingen van de Gegevensbeschermingsautoriteit.

Conclusie

Het aanvechten van een beslissing van de Gegevensbeschermingsautoriteit vergt niet enkel een sterke inhoudelijke argumentatie rond het gegevensbeschermingsrecht, maar vereist evenzeer een feilloze procesrechtelijke aanpak. Een beroep voor het Marktenhof betreft de toetsing van een administratieve beslissing, waarbij de GBA onmiskenbaar en tijdig als verwerende partij moet worden gedagvaard.