Fouten in JustRestart: Is de softwareleverancier aansprakelijk voor vertraging in uw dossier?

Sinds de digitalisering van gerechtelijke procedures verloopt de communicatie in collectieve schuldenregelingen verplicht via het platform JustRestart. Wanneer technische fouten of ‘bugs’ in dit systeem leiden tot procedurefouten of vertragingen, kunnen de technische beheerders en softwareleveranciers (zoals DP-A en Aginco) hiervoor aansprakelijk gesteld worden. De Arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Antwerpen oordeelde in een vonnis van 18 november 2025 dat het lanceren van een applicatie die niet voldoet aan de wettelijke vereisten een fout is die recht geeft op schadevergoeding.

De feiten: Een haperend digitaal systeem

In deze zaak bevond een schuldenaar zich in een procedure van collectieve schuldenregeling (CSR). Verschillende schuldeisers hadden nagelaten hun schuldvordering tijdig in te dienen na de eerste oproeping.

Volgens het Gerechtelijk Wetboek (Ger.W.) moet de schuldbemiddelaar in zo’n geval een laatste herinnering sturen. Als de schuldeiser daarop niet reageert, vervalt zijn vordering definitief. Sinds de invoering van JustRestart worden deze herinneringen automatisch gegenereerd en verstuurd door het digitale platform.

Het probleem? Door een programmeerfout in JustRestart bevatte de automatisch gegenereerde herinnering niet de wettelijk verplichte waarschuwingstekst (conform art. 1675/9 §3 Ger.W.). Hierdoor waren de schuldeisers niet correct geïnformeerd over de sanctie (het verval van hun recht). Dit probleem deed zich specifiek voor in de periode net na de lancering, tussen 2 november en 21 december 2023.

Toen de schuldbemiddelaar de laattijdige vorderingen wilde weren, vochten de schuldeisers dit aan. Ze hadden immers geen geldige herinnering ontvangen. Hierdoor moesten hun vorderingen alsnog worden opgenomen, wat leidde tot discussies, extra zittingen en een aanzienlijke vertraging van het dossier. De schuldenaar dagvaardde daarop de ontwikkelaars van het platform, DP-A (Digital Platform for Attorneys) en Aginco, in tussenkomst en vrijwaring.

Opmerkelijk detail: in een poging om een veroordeling ten gronde te vermijden, gingen de IT-leveranciers tijdens de procedure zelfs over tot het betalen van de schuldvordering van de betrokken schuldeiser (Fintro). Hoewel de vordering hierdoor juridisch ‘zonder voorwerp’ raakte, oordeelde de rechtbank toch over de schadevergoeding voor de aanzienlijke vertraging.

De beslissing: aansprakelijkheid voor softwarefouten

De Arbeidsrechtbank van Antwerpen stelde de schuldenaar in het gelijk op het punt van de aansprakelijkheid.

De rechtbank oordeelde dat de laattijdige schuldvorderingen inderdaad aanvaard moesten worden omdat de herinneringsbrief vanuit JustRestart gebrekkig was. Het gevolg van de technische fout was dat de wettelijke sanctie van verval niet kon worden toegepast.

Belangrijker is dat de rechtbank oordeelde dat de technische leveranciers (DP-A en Aginco) een buitencontractuele fout hebben begaan. De rechtbank stelde vast dat zij de zorgvuldigheidsnorm hebben geschonden door:

1. Een systeem te lanceren dat nog niet klaar was (“lanceringsbug”).
2. In de handleidingen te beloven dat het systeem correcte juridische brieven zou genereren, terwijl dit in de praktijk niet het geval was.

De rechtbank kende de schuldenaar een schadevergoeding toe op basis van het leerstuk van verlies van een kans. De schuldenaar had 50% kans dat de procedure een jaar eerder was afgerond indien het systeem correct had gewerkt. De leveranciers werden veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding en de gerechtskosten.

Juridische analyse en duiding

Dit vonnis is een belangrijk precedent inzake de aansprakelijkheid van IT-dienstverleners binnen justitie.

1. Buitencontractuele aansprakelijkheid (Art. 6.5-6.6 BW) Omdat de schuldenaar geen rechtstreeks contract heeft met de softwareleveranciers van justitie, viel de vordering onder de buitencontractuele aansprakelijkheid. De rechtbank paste de algemene zorgvuldigheidsnorm toe. Een normaal, vooruitziend en zorgvuldig IT-leverancier lanceert geen overheidsplatform voor juridische procedures als essentiële wettelijke functionaliteiten (zoals dwingendrechtelijke waarschuwingsteksten) niet functioneren.

2. De “Black Box” van JustRestart en het vertrouwensbeginsel voor de schuldbemiddelaar. De verdediging probeerde de verantwoordelijkheid af te schuiven op de schuldbemiddelaar: die had de brieven moeten controleren. De rechtbank verwierp dit. De handleiding van JustRestart stelde expliciet dat het systeem de brieven automatisch genereert. Het probleem was onzichtbaar. De schuldbemiddelaar mocht erop vertrouwen dat het systeem conform de wet functioneerde, temeer omdat hij de inhoud van de automatisch gegenereerde berichten vaak niet eens kon zien of aanpassen.

3. Verlies van een kans De schadebegroting is interessant. Het is niet zeker dat de schuldeisers bij een correcte brief niet alsnog tijdig hadden gereageerd. Echter, door de fout is de kans op een snellere afwikkeling (waarbij de schuldeisers te laat waren geweest en dus geweerd) definitief verloren gegaan. De rechtbank begrootte deze kans ex aequo et bono op 50% en berekende de schadevergoeding op basis van de extra kosten voor één jaar schuldbemiddeling.

4. Impact op andere dossiers De impact reikt verder dan deze ene zaak. In elk dossier waarin tussen november en december 2023 een automatische herinnering werd verstuurd, is de wettelijke waarschuwing mogelijk niet correct opgenomen. Dit betekent dat in die dossiers de termijn voor schuldeisers nooit is beginnen lopen en homologaties mogelijk op wankele basis zijn gebeurd.

Wat betekent dit concreet?

Deze uitspraak heeft gevolgen voor diverse partijen in een collectieve schuldenregeling:

• Voor de schuldenaar (cliënt): Indien uw procedure onnodig lang aansleept door technische mankementen in JustRestart (bijv. verkeerde berekeningen, niet-verzonden berichten, foutieve templates), is het mogelijk om de schade die u hierdoor lijdt te verhalen op de beheerders van het systeem. U hoeft niet lijdzaam toe te zien hoe technische bugs uw financiële herstel vertragen. Het feit dat de leveranciers in deze zaak zelf de schuld betaalden om ervanaf te zijn, toont aan dat zij zich bewust zijn van hun zwakke positie.
• Voor de schuldbemiddelaar (advocaat): Hoewel de rechtbank hier mild was, blijft waakzaamheid geboden. Dit vonnis bevestigt echter dat u mag vertrouwen op de automatische processen van het systeem zoals beschreven in de handleidingen. Wanneer het systeem faalt, ligt de primaire aansprakelijkheid bij de leverancier, niet bij de gebruiker die verplicht is het systeem te gebruiken.
• Voor schuldeisers: Technische fouten in de kennisgevingen kunnen in uw voordeel spelen. Als u in het najaar van 2023 een gebrekkige waarschuwing ontving, is uw vordering mogelijk niet vervallen, zelfs al oordeelde de schuldbemiddelaar van wel.

Veelgestelde Vragen (FAQ)

Wie is aansprakelijk voor fouten in JustRestart?
De technische leveranciers en beheerders van het systeem (zoals DP-A en Aginco) kunnen aansprakelijk worden gesteld voor fouten. De rechtbank oordeelde dat zij een zorgvuldigheidsplicht hebben om een werkend systeem te leveren dat voldoet aan de wetgeving, zeker wanneer het gebruik ervan wettelijk verplicht is.

Kan een schuldeiser worden afgewezen als JustRestart een foutieve herinnering stuurt?
Nee, in principe niet. Artikel 1675/9 van het Gerechtelijk Wetboek vereist dat een schuldeiser een specifieke wettelijke waarschuwing ontvangt. Als de software deze tekst niet opneemt in de herinnering, is de kennisgeving ongeldig en kan de sanctie (het verval van de schuldvordering) niet worden toegepast.

Welke dossiers lopen risico?
Voornamelijk dossiers waarin tussen 2 november 2023 en 21 december 2023 herinneringen zijn verstuurd via JustRestart. In die periode zat er een ‘lanceringsbug’ in de software waardoor wettelijke teksten ontbraken.

Welke schadevergoeding kan ik eisen bij vertraging door softwarefouten?
U kunt een vergoeding eisen voor de concreet geleden schade. In veel gevallen gaat het om “verlies van een kans” op een snellere afhandeling van uw dossier. De schadevergoeding kan bestaan uit de extra kosten voor de schuldbemiddelaar en de extra administratieve kosten die de vertraging met zich meebrengt. In deze zaak werd dit begroot op de helft van de kosten van één jaar extra schuldbemiddeling.

Conclusie

De digitalisering van justitie mag niet ten koste gaan van de rechtszekerheid van de burger. Dit vonnis van de Arbeidsrechtbank Antwerpen is een duidelijk signaal: softwareleveranciers die essentiële overheidstools bouwen, dragen een zware verantwoordelijkheid. Technische slordigheid of een overhaaste lancering (“lanceringsbugs”) worden juridisch afgestraft wanneer ze leiden tot vertraging en kosten voor de burger.