Mag mijn buur zijn camera richten op mijn oprit?

Een burenruzie over een bewakingscamera is een klassiek juridisch probleem. U voelt zich bekeken, maar uw buur beroept zich op zijn veiligheid. De vraag is: waar ligt de grens? Een beslissing van de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) van 12 november 2025 (nr. 181/2025) biedt een glashelder antwoord: nee, in principe niet. Het filmen van de eigendom van een buur of een gedeelde erfdienstbaarheid is bijna nooit “noodzakelijk” en dus onwettig. Deze zaak toont echter ook een cruciale uitzondering: wat als u zélf op het terrein van de buur loopt?

De feiten: een burenruzie over twee camera’s

De zaak draait om een conflict tussen twee buren, X (de klaagster) en Y (de verweerder). De klaagster stelt dat haar buur twee camera’s heeft geïnstalleerd die haar en haar gezin op een indringende manier filmen.

• Camera 1 werd drie jaar geleden geïnstalleerd, filmde de erfdienstbaarheid (een weg die de klaagster moet gebruiken om bij haar woning te komen), en nam ook geluid op.
• Camera 2 werd later geplaatst, vlakbij de slaapkamer van de klaagster.
• De verweerder had beelden zelfs op Facebook geplaatst en installeerde pas laat een waarschuwingspictogram.

De verweerder verdedigde zich met het argument dat de camera’s enkel dienden om zijn eigendom te beveiligen tegen diefstal en vandalisme. Na een politiebezoek gaf hij toe dat hij aanvankelijk niet in orde was, maar beweerde hij de situatie te hebben rechtgezet: hij zou privacymaskers (zwarte zones) hebben ingesteld en de geluidsopname hebben gestopt.

De beslissing: eén camera onwettig, de andere (verrassend) niet

De Geschillenkamer van de GBA moest oordelen of de verwerking van deze beelden wettig was. Ze toetste de situatie aan zowel de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/GDPR) als de Belgische Camerawet.

De buur beriep zich op zijn “gerechtvaardigd belang” (art. 6.1.f AVG) om zijn eigendom te beveiligen. De GBA accepteerde dat veiligheid een legitiem doel is. De cruciale vraag was echter de noodzaak: was deze specifieke manier van filmen noodzakelijk om dat doel te bereiken? De GBA splitste haar oordeel op per camera.

Oordeel over Camera 1 (die de erfdienstbaarheid filmt)

• Resultaat: Onwettig.
• Redenering: De GBA stelde vast dat deze camera, zelfs na de aanpassingen, nog steeds een deel van de erfdienstbaarheid filmde en ook de voordeur van een andere buur in beeld bracht.
• De verweerder kon niet aantonen waarom het absoluut noodzakelijk was om deze zones te filmen om zijn eigen huis te beveiligen. Het argument dat de eigenaar van het andere huis toestemming had gegeven, werd van tafel geveegd: de toestemming moet komen van de bewoner (de persoon die gefilmd wordt), niet van de verhuurder.
• Gevolg: De GBA beveelt de buur om Camera 1 binnen één maand zo aan te passen dat de erfdienstbaarheid en de deur van de andere buur volledig gemaskeerd (verduisterd) zijn.

Oordeel over Camera 2 (die de achterkant filmt)

• Resultaat: Wettig.
• Redenering: Dit is het meest opvallende deel van de beslissing. Deze camera was wél strikt gericht op de eigendom van de verweerder (specifiek zijn ramen aan de achterkant) en filmde de erfdienstbaarheid niet .
• De klaagster werd echter wél systematisch gefilmd door deze camera. Waarom? De GBA stelde vast dat de klaagster zélf een omheining had geplaatst. Door die omheining moest ze een omweg maken, waardoor ze van de erfdienstbaarheid afweek en op het privéterrein van de verweerder liep, en zo in het blikveld van de camera kwam.
• Gevolg: De GBA oordeelde dat de inmenging in de privacy van de klaagster hier “veroorzaakt was door haar eigen toedoen”. Omdat de camera correct was ingesteld (enkel op eigen terrein) en de klaagster er zelf voor koos om op dat terrein te lopen, woog het veiligheidsbelang van de buur zwaarder dan het privacybelang van de klaagster. De klacht voor deze camera werd afgewezen.

Overige inbreuken

De verweerder kreeg wel nog een berisping voor twee andere feiten:

1. Het niet tijdig installeren van het verplichte pictogram dat de aanwezigheid van camera’s signaleert.
2. Het niet bijhouden van een register van verwerkingsactiviteiten (een verplicht document).

Omdat hij beide punten tijdens de procedure had rechtgezet, bleef het bij een berisping.

Juridische analyse en duiding

Deze beslissing is een schoolvoorbeeld van de “belangentriptiek” van het gerechtvaardigd belang (art. 6.1.f AVG). Een verwerking is enkel wettig als aan drie voorwaarden is voldaan:

1. Doeltest: Er moet een legitiem doel zijn. Het beschermen van eigendom tegen diefstal is dat. Deze test is meestal eenvoudig te doorstaan.
2. Noodzaaktest: De verwerking moet noodzakelijk zijn om dat doel te bereiken. Dit hangt nauw samen met de “dataminimalisatie” (art. 5.1.c AVG): u mag niet méér gegevens verwerken dan nodig. Hier ging de verweerder met Camera 1 de mist in. Hij kon zijn huis ook beveiligen zónder de erfdienstbaarheid en de deur van de buur te filmen. De GBA stelt duidelijk dat er minder ingrijpende middelen bestonden (bv. de camera beter richten of vollediger maskeren).
3. Belangenafweging: De belangen van de verwerker (veiligheid) moeten worden afgewogen tegen de belangen en rechten van de persoon die gefilmd wordt (privacy). Voor Camera 2 was deze afweging cruciaal. Hoewel de GBA erkende dat systematisch gefilmd worden een “manifeste inmenging” in de privacy is, kende ze een doorslaggevend gewicht toe aan het feit dat de klaagster de situatie zelf had gecreëerd. Dit toont aan dat de rechten van de betrokkene niet absoluut zijn en dat eigen handelingen de uitkomst van de belangenafweging sterk kunnen beïnvloeden.

Wat dit concreet betekent

Deze uitspraak heeft duidelijke praktische gevolgen voor iedereen met een bewakingscamera.

Voor wie een camera wil installeren

• Richting is cruciaal: Film enkel uw eigen eigendom. Richt de camera nooit op de openbare weg, het terrein van de buren of een erfdienstbaarheid, tenzij dit absoluut onvermijdbaar is.
• Maskeer actief: Gebruik de “privacy masking”-functie (zwarte zones) in uw camerasoftware om consequent alles te verduisteren wat niet relevant is voor uw veiligheid.
• Geen geluid: Geluidsopnames zijn bijna altijd disproportioneel en verboden. Schakel deze functie uit.
• Informeer correct: Hang een officieel pictogram duidelijk zichtbaar op aan de ingang van uw terrein.
• Houd een register bij: Zelfs als particulier moet u vaak een register van verwerkingsactiviteiten bijhouden.

Voor wie zich gefilmd voelt

• Documenteer: Neem foto’s of video’s van de camera en wat deze (vermoedelijk) filmt.
• Blijf op uw recht: Zoals deze zaak aantoont, kan het betreden van het terrein van uw buur (zelfs als u daartoe “gedwongen” wordt door een obstakel) uw juridische positie verzwakken .
• Zoek het gesprek: Vraag uw buur formeel om de camera te verplaatsen, anders te richten of de zones die u filmen te maskeren.
• Dien een klacht in: Als een gesprek niet helpt, kunt u een klacht indienen bij de Gegevensbeschermingsautoriteit.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Is een camerasticker (pictogram) echt verplicht voor een privéwoning?
Ja. Zodra een bewakingscamera een plaats filmt die niet louter uw privé-interieur is (bv. uw oprit, tuin, of deels de stoep), bent u verplicht het wettelijke pictogram aan de ingang van de bewaakte plaats te hangen. Het niet doen is een duidelijke inbreuk op de Camerawet.

Wat als mijn buur de beelden op Facebook zet?
Dit is een zeer zware privacyschending. Camerabeelden mogen enkel gebruikt worden voor het doel waarvoor ze verzameld zijn (bv. veiligheid). Het publiceren op sociale media is niet toegestaan en vormt een afzonderlijke, ernstige inbreuk, zoals ook in deze zaak werd aangehaald.

Mag mijn camera ‘een klein stukje’ van de openbare weg filmen?
Nee, in principe niet. De GBA en de wet zijn hier zeer strikt over. U mag uw camera niet op de openbare weg richten. Als het onvermijdelijk is dat een minimaal deel van de stoep in beeld komt om uw voordeur te beveiligen, moet dit gemaskeerd worden. Het filmen van de openbare weg was in deze zaak een van de redenen waarom Camera 1 onwettig was.

Conclusie

Deze beslissing van de GBA bevestigt de strenge regels voor bewakingscamera’s in België. U mag uw eigendom beveiligen, maar het recht op privacy van uw buren weegt zwaar. De noodzaak van het filmen moet strikt worden geïnterpreteerd: film enkel wat van u is en maskeer de rest. Tegelijkertijd toont de uitspraak een belangrijke nuance: wie gefilmd wordt, moet ook zijn eigen rechten respecteren en kan niet door eigen handelen een privacy-inbreuk creëren en daar vervolgens over klagen.