Wie in België een AI-systeem ontwikkelt, verkoopt of gebruikt, valt sinds kort onder het eerste alomvattende AI-wetboek ter wereld: de Europese AI Act (Verordening (EU) 2024/1689). De verordening trad op 1 augustus 2024 in werking en is sinds 2 augustus 2026 in beginsel volledig van toepassing, al heeft de Europese wetgever de zwaarste verplichtingen in juli 2026 met de zogenaamde digitale omnibus doorgeschoven naar 2027 en 2028. Hieronder leggen we de volledige regeling uit: wat de AI Act is, voor wie zij geldt, welke verplichtingen wanneer gelden, en wat u vandaag al moet doen.
Wat is de AI Act?
De AI Act is een Europese verordening. Zij werkt dus rechtstreeks in alle lidstaten, ook in België, zonder dat een omzetting in nationale wetgeving nodig is. Het doel is dubbel: het vrije verkeer van AI-systemen binnen de interne markt mogelijk maken, en tegelijk waarborgen dat die systemen veilig zijn en de gezondheid, de veiligheid en de grondrechten van personen eerbiedigen.
De verordening kiest daarvoor niet voor een verbod op technologie, maar voor een risicogebaseerde aanpak. Niet de techniek zelf wordt gereguleerd, wel het gebruik ervan: hoe groter het risico dat een toepassing vormt voor mensen, hoe zwaarder de verplichtingen. Dat model kent u wellicht al van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG of GDPR), en de gelijkenis is niet toevallig: ook de AI Act werkt met documentatieplichten, verantwoordingsplicht en boetes die worden berekend op de wereldwijde omzet.
Wat is een AI-systeem?
De AI Act definieert een AI-systeem als een op een machine gebaseerd systeem dat is ontworpen om met verschillende niveaus van autonomie te werken, dat na het inzetten ervan aanpassingsvermogen kan vertonen, en dat uit de ontvangen input afleidt hoe output te genereren, zoals voorspellingen, inhoud, aanbevelingen of beslissingen die van invloed kunnen zijn op fysieke of virtuele omgevingen.
Drie kenmerken zijn beslissend: autonomie, inferentievermogen en aanpassingsvermogen. Klassieke software die louter vooraf geprogrammeerde regels uitvoert, valt buiten de definitie. Een systeem dat zelf uit data afleidt hoe het tot een resultaat komt, valt eronder. In de praktijk betekent dit dat zowel een chatbot op een webshop als een kredietscoremodel bij een bank als een generatief taalmodel onder de verordening kan vallen, telkens met een ander verplichtingenpakket.
Op wie is de AI Act van toepassing?
De AI Act legt verplichtingen op aan de hele waardeketen. De twee centrale figuren zijn de aanbieder, die een AI-systeem ontwikkelt of onder eigen naam op de markt brengt (in het Engels de provider), en de gebruiksverantwoordelijke (in het Engels de deployer), die een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt in een professionele context. Daarnaast gelden regels voor importeurs en distributeurs die systemen van buiten de Europese Unie op de markt brengen of verdelen.
Belangrijk is de extraterritoriale werking. De verordening geldt niet alleen voor Europese spelers, maar ook voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken buiten de EU wanneer de output van hun systeem in de Unie wordt gebruikt. Een Amerikaanse aanbieder wiens model door Belgische bedrijven wordt ingezet, ontsnapt dus niet aan de regels.
Er zijn ook uitzonderingen. De AI Act geldt niet voor systemen die uitsluitend voor militaire, defensie- of nationale veiligheidsdoeleinden worden gebruikt, niet voor activiteiten van zuiver wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling, en niet voor het louter persoonlijke, niet-professionele gebruik door natuurlijke personen. Voor AI die onder een vrije en opensourcelicentie wordt vrijgegeven, gelden gedeeltelijke vrijstellingen, tenzij het systeem verboden is, als hoog risico kwalificeert of onder de transparantieverplichtingen valt.
De risicogebaseerde aanpak: vier niveaus
De AI Act deelt AI-toepassingen in vier categorieën in, elk met een eigen regime.
- Onaanvaardbaar risico: praktijken die de verordening volledig verbiedt.
- Hoog risico: systemen die aan strenge technische en organisatorische eisen moeten voldoen vooraleer zij op de markt mogen.
- Beperkt risico: systemen waarvoor specifieke transparantieverplichtingen gelden.
- Minimaal risico: de overgrote meerderheid van de AI-toepassingen, zoals spamfilters of AI in videogames, waarvoor geen bijkomende verplichtingen gelden.
Daarnaast bevat de verordening een afzonderlijk hoofdstuk voor AI-modellen voor algemene doeleinden, de modellen achter generatieve AI-toepassingen zoals grote taalmodellen. Die vallen buiten de vier klassieke niveaus en hebben een eigen regime.
Verboden AI-praktijken
Sinds 2 februari 2025 verbiedt artikel 5 van de AI Act een reeks praktijken die als onaanvaardbaar worden beschouwd. Het gaat onder meer om:
- AI-systemen die subliminale of doelbewust manipulatieve technieken gebruiken om het gedrag van personen wezenlijk te verstoren, met (mogelijke) aanzienlijke schade tot gevolg;
- systemen die kwetsbaarheden van personen uitbuiten wegens hun leeftijd, handicap of sociaal-economische situatie;
- social scoring: het beoordelen of classificeren van personen op basis van hun sociale gedrag of persoonlijke kenmerken, met een nadelige behandeling tot gevolg;
- het voorspellen van het risico dat iemand een misdrijf pleegt, uitsluitend op basis van profilering of persoonlijkheidskenmerken;
- het ongericht scrapen van gezichtsopnamen van het internet of van camerabeelden om databanken voor gezichtsherkenning aan te leggen;
- emotieherkenning op de werkvloer en in het onderwijs, behalve om medische of veiligheidsredenen;
- biometrische categorisering die gevoelige kenmerken afleidt, zoals ras, politieke opvattingen, vakbondslidmaatschap of seksuele gerichtheid;
- het gebruik van realtime biometrische identificatie op afstand in openbare ruimten voor rechtshandhaving, behoudens strikt afgebakende uitzonderingen zoals de opsporing van slachtoffers van ontvoering of de dreiging van een terroristische aanslag.
Sinds de digitale omnibus komen daar twee verboden bij, van toepassing vanaf 2 december 2026. Het eerste verbiedt AI-systemen die realistisch intiem of seksueel expliciet beeldmateriaal van een identificeerbare persoon genereren of manipuleren zonder diens uitdrukkelijke toestemming, de zogenaamde deepnudes. Het tweede viseert systemen die materiaal van seksueel misbruik van kinderen genereren of manipuleren. Opvallend is dat deze verboden niet alleen het gebruik treffen, maar ook het in de handel brengen en het in gebruik stellen van zulke systemen: wie het instrument aanbiedt, valt zelf onder het verbod, zonder dat er eerst een misbruikende gebruiker moet zijn.
AI-systemen met een hoog risico
Wanneer is een AI-systeem hoog risico?
De verordening kent twee routes naar de hoogrisicokwalificatie. De eerste route (artikel 6, lid 1 en bijlage I) betreft AI die als veiligheidscomponent is verwerkt in producten die al onder Europese productwetgeving vallen, zoals medische hulpmiddelen, machines, liften, speelgoed of voertuigen. De tweede route (artikel 6, lid 2 en bijlage III) somt zelfstandige toepassingsgebieden op waarin AI rechtstreeks ingrijpt op het leven van personen:
- biometrische identificatie en categorisering;
- kritieke infrastructuur, zoals energie- en watervoorziening;
- onderwijs en beroepsopleiding, bijvoorbeeld systemen die toelating of examenresultaten bepalen;
- werkgelegenheid en personeelsbeheer, zoals cv-screening en software die promoties of ontslagen ondersteunt;
- toegang tot essentiële private en publieke diensten, waaronder kredietscoring en risicobeoordeling bij levens- en ziekteverzekeringen;
- rechtshandhaving;
- migratie, asiel en grensbeheer;
- rechtsbedeling en democratische processen.
De kwalificatie is evenwel niet automatisch. Een systeem uit bijlage III ontsnapt aan het hoogrisicoregime wanneer het geen significant risico vormt voor de gezondheid, de veiligheid of de grondrechten, bijvoorbeeld omdat het een louter voorbereidende of ondersteunende taak vervult. Die ontsnappingsroute via artikel 6, lid 3 bespraken we eerder in onze bijdrage over de uitzondering op de hoogrisicokwalificatie. De digitale omnibus heeft de poort bovendien verder vernauwd: systemen die uitsluitend dienen voor niet-veiligheidsgerelateerde bijstand, prestatieoptimalisering, automatisering, gemak of kwaliteitscontrole, zijn voortaan uitdrukkelijk geen veiligheidscomponent. Wie zich op een uitzondering beroept, moet die beoordeling wel documenteren en op verzoek van de toezichthouder kunnen voorleggen.
Waaraan moet een hoogrisicosysteem voldoen?
Voor hoogrisicosystemen legt de verordening zeven kerneisen op, die gedurende de hele levenscyclus van het systeem moeten worden nageleefd:
- Risicobeheer: een continu proces dat risico’s voor gezondheid, veiligheid en grondrechten identificeert, analyseert en beperkt.
- Datagovernance: trainings-, validatie- en testdata moeten relevant, voldoende representatief en zo veel mogelijk foutenvrij zijn, met aandacht voor mogelijke vooringenomenheid (bias).
- Technische documentatie: een dossier dat aantoont dat het systeem aan de verordening voldoet, opgesteld vóór het op de markt komt.
- Logging: het systeem moet gebeurtenissen automatisch registreren, zodat incidenten achteraf traceerbaar zijn.
- Transparantie en gebruiksinstructies: de gebruiksverantwoordelijke moet de werking, de capaciteiten en de beperkingen van het systeem kunnen begrijpen.
- Menselijk toezicht: het systeem moet zo ontworpen zijn dat een mens effectief kan ingrijpen, de output kan negeren of het systeem kan stopzetten.
- Nauwkeurigheid, robuustheid en cyberbeveiliging: het systeem moet consistent presteren en bestand zijn tegen fouten en aanvallen. Systemen die voldoen aan de verordening cyberweerbaarheid (Cyber Resilience Act of CRA) worden sinds de digitale omnibus geacht ook aan de cyberbeveiligingseis van de AI Act te voldoen; over die verordening leest u meer op onze pagina over de CRA.
De verplichtingen in de waardeketen
De aanbieder draagt de hoofdverantwoordelijkheid. Hij voert een conformiteitsbeoordeling uit, vergelijkbaar met de CE-markering bij producten, stelt een kwaliteitsbeheersysteem in, registreert het systeem in de Europese databank, brengt de CE-markering aan en treft corrigerende maatregelen wanneer het systeem niet langer conform is. Voor kmo’s en, sinds de digitale omnibus, ook voor kleine midcapondernemingen gelden vereenvoudigde documentatievereisten en een evenrediger kwaliteitsbeheersysteem.
De importeur controleert vóór het op de markt brengen of de conformiteitsbeoordeling is uitgevoerd en de documentatie aanwezig is. De distributeur verifieert de CE-markering en de begeleidende documenten. Wie als distributeur, importeur of gebruiksverantwoordelijke een systeem onder eigen naam aanbiedt of het wezenlijk wijzigt, wordt bovendien zelf aanbieder, met alle verplichtingen van dien.
De gebruiksverantwoordelijke gebruikt het systeem volgens de gebruiksinstructies, zorgt voor relevante inputdata, organiseert menselijk toezicht door opgeleide personen, bewaart de logs en meldt ernstige incidenten. Werkgevers die een hoogrisicosysteem inzetten op de werkvloer, informeren de betrokken werknemers en hun vertegenwoordigers. Overheden en bepaalde private spelers, zoals banken en verzekeraars, moeten daarnaast vóór ingebruikname een effectbeoordeling op het gebied van de grondrechten (FRIA) uitvoeren. Die mag sinds de digitale omnibus kruisverwijzen naar de gegevensbeschermingseffectbeoordeling die al onder het gegevensbeschermingsrecht bestaat, wat dubbel werk vermijdt.
Transparantieverplichtingen: chatbots, deepfakes en AI-inhoud
Voor AI-systemen met een beperkt risico legt artikel 50 van de AI Act sinds 2 augustus 2026 transparantieverplichtingen op. De vier belangrijkste:
- Wie rechtstreeks met een AI-systeem interageert, zoals een chatbot, moet daarvan op de hoogte worden gebracht, tenzij dit al duidelijk blijkt uit de context.
- Aanbieders van systemen die synthetische audio, beeld, video of tekst genereren, moeten die output in een machineleesbaar formaat markeren als kunstmatig gegenereerd of gemanipuleerd, bijvoorbeeld via een watermerk.
- Gebruiksverantwoordelijken die een deepfake verspreiden, moeten bekendmaken dat de inhoud kunstmatig is gegenereerd of gemanipuleerd. Voor kennelijk artistieke, creatieve of satirische inhoud volstaat een gepaste vermelding die het genot van het werk niet belemmert; hoe dat werkt bij parodieën, bespreken we in onze bijdrage over het labelen van een deepfake-parodie.
- Wie AI-gegenereerde tekst publiceert om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang, moet dat vermelden, tenzij er menselijke redactionele controle en verantwoordelijkheid is.
Dat een chatbot zich louter als chatbot voorstelt, volstaat overigens niet altijd; de verplichting reikt verder dan die ene zin, zoals we toelichtten in onze analyse van de transparantieverplichtingen onder de AI Act. De Europese Commissie publiceerde in juli 2026 bovendien richtsnoeren over artikel 50 en een praktijkcode over het herkenbaar maken van AI-inhoud, die als referentiedocument dienen voor grensgevallen.
Eén overgangsregeling verdient aandacht: aanbieders van generatieve systemen die vóór 2 augustus 2026 al op de markt waren, krijgen tot 2 december 2026 om de machineleesbare markering in orde te brengen. Wie een nieuw systeem uitbrengt, moet meteen conform zijn.
AI-modellen voor algemene doeleinden (GPAI)
De modellen achter generatieve AI, zoals grote taalmodellen, krijgen in de AI Act een eigen hoofdstuk. De regels voor deze AI-modellen voor algemene doeleinden (general purpose AI of GPAI) gelden sinds 2 augustus 2025.
Elke aanbieder van een GPAI-model moet technische documentatie opstellen en actueel houden, informatie ter beschikking stellen van de aanbieders die het model in hun eigen systemen integreren, een beleid voeren om het Europese auteursrecht na te leven, met inbegrip van het respecteren van het voorbehoud dat rechthebbenden kunnen maken tegen tekst- en datamining, en een voldoende gedetailleerde samenvatting publiceren van de content die voor de training is gebruikt. Over de verhouding tussen AI-training en het auteursrecht leest u meer op onze pagina over artificiële intelligentie en auteursrecht.
Voor de krachtigste modellen, die een systeemrisico kunnen vormen (het wettelijke vermoeden ligt bij een trainingsomvang van meer dan 10^25 floating point operations), komen daar verplichtingen bij: modelevaluaties en adversarial testing, het beoordelen en beperken van systeemrisico’s, het rapporteren van ernstige incidenten aan het AI-bureau en een passende cyberbeveiliging.
Om de naleving werkbaar te maken, publiceerde het AI-bureau op 10 juli 2025 een vrijwillige praktijkcode voor GPAI-aanbieders. De GPAI-regels zijn afdwingbaar sinds 2 augustus 2026 voor nieuwe modellen; modellen die vóór 2 augustus 2025 op de markt waren, moeten tegen 2 augustus 2027 conform zijn.
AI-geletterdheid
Artikel 4 van de AI Act verplicht aanbieders en gebruiksverantwoordelijken sinds 2 februari 2025 om werk te maken van AI-geletterdheid bij hun personeel. De digitale omnibus heeft die verplichting in juli 2026 afgezwakt: ondernemingen moeten niet langer een toereikend niveau van AI-geletterdheid waarborgen, maar maatregelen nemen die de ontwikkeling ervan ondersteunen. De tekst voegt er uitdrukkelijk aan toe dat geen bepaald kennisniveau per persoon moet worden gegarandeerd. Een opleidingsbeleid en interne richtlijnen over het gebruik van AI-tools blijven niettemin de meest voor de hand liggende invulling.
Toezicht en handhaving
Het Europese niveau
Het toezicht op de AI Act is verdeeld tussen het Europese en het nationale niveau. Binnen de Europese Commissie is het Europees Bureau voor artificiële intelligentie, kortweg het AI-bureau, bevoegd voor het toezicht op GPAI-modellen. De digitale omnibus heeft die rol fors uitgebreid: het AI-bureau is voortaan ook exclusief bevoegd voor AI-systemen die op een GPAI-model van dezelfde aanbieder zijn gebouwd, en voor AI-systemen die deel uitmaken van een zeer groot onlineplatform of een zeer grote onlinezoekmachine in de zin van de digitaledienstenverordening (DSA). Het kreeg daarvoor een instrumentarium dat rechtstreeks aan het mededingingsrecht is ontleend: informatieverzoeken, inspecties ter plaatse met verzegeling van lokalen, bindende toezeggingen, en de bevoegdheid om zelf boetes en dwangsommen op te leggen.
Daarnaast waakt de Europese raad voor artificiële intelligentie (de AI-Board), met vertegenwoordigers van alle lidstaten, over de consistente toepassing van de verordening, bijgestaan door een adviesforum van stakeholders en een wetenschappelijk panel van onafhankelijke deskundigen.
Het Belgische niveau
Elke lidstaat moet minstens één markttoezichtautoriteit en één aanmeldende autoriteit aanwijzen. In België neemt het Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie (BIPT) conform het regeerakkoord de rol van voornaamste markttoezichtautoriteit en centraal coördinatiepunt op, terwijl de FOD Economie de implementatie coördineert en de al bevoegde sectorale toezichthouders hun rol behouden voor de producten van bijlage I. België liep evenwel achter op het Europese tijdschema: de wet die dit toezichtskader formeel verankert, was medio 2026 nog niet door het parlement goedgekeurd. Wie vandaag een klacht heeft over een AI-systeem, is in de praktijk dus nog grotendeels aangewezen op de gewone rechtbanken en op de bestaande toezichthouders, zoals de Gegevensbeschermingsautoriteit wanneer persoonsgegevens in het spel zijn.
De lidstaten moeten tegen 2 augustus 2027 ook minstens één AI-testomgeving voor regelgeving (regulatory sandbox) operationeel hebben, waarin ondernemingen hun AI-systemen onder begeleiding van de toezichthouder kunnen ontwikkelen en testen. Vooral voor kmo’s en start-ups is dat een waardevol instrument.
Sancties
Het sanctiekader van de AI Act is geënt op dat van de GDPR/AVG, maar gaat verder. Er zijn drie niveaus:
- Verboden praktijken: administratieve boetes tot 35 miljoen euro of 7 procent van de totale wereldwijde jaaromzet, waarbij het hoogste bedrag geldt.
- Inbreuken op de meeste andere verplichtingen, waaronder die voor hoogrisicosystemen en de transparantieregels: tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet.
- Het verstrekken van onjuiste, onvolledige of misleidende informatie aan de autoriteiten: tot 7,5 miljoen euro of 1 procent van de wereldwijde jaaromzet.
Voor kmo’s en start-ups geldt telkens het laagste van de twee bedragen, zodat de boete evenredig blijft met de schaal van de onderneming. Het AI-bureau kan bij GPAI-aanbieders daarnaast dwangsommen opleggen en zijn toezichtskosten terugvorderen.
De digitale omnibus: wat is er in 2026 gewijzigd?
Op 27 juli 2026 trad Verordening (EU) 2026/1744 in werking, de digitale omnibus inzake AI. De Europese wetgever stelde vast dat de geharmoniseerde technische normen en de nationale toezichtsstructuren te laat kwamen, waardoor de regeldruk zwaarder uitviel dan bedoeld. De omnibus grijpt daarom op vier punten in.
Ten eerste schuiven de hoogrisicoverplichtingen op: zij gelden vanaf 2 december 2027 voor de zelfstandige hoogrisicosystemen van bijlage III en vanaf 2 augustus 2028 voor de systemen die als veiligheidscomponent in een gereglementeerd product van bijlage I zitten. Ten tweede komen er, zoals hoger toegelicht, twee nieuwe verboden praktijken bij vanaf 2 december 2026. Ten derde worden enkele verplichtingen lichter: de AI-geletterdheidsplicht is afgezwakt, de definitie van veiligheidscomponent is vernauwd, en kmo’s en kleine midcapondernemingen krijgen vereenvoudigde documentatie. Ten vierde krijgt het AI-bureau de hierboven beschreven handhavingsbevoegdheden.
Wat niet opschuift, is minstens even belangrijk: de verboden praktijken, de GPAI-regels en de transparantieverplichtingen blijven onverkort gelden. Uitstel is dus geen vrijstelling. Een gedetailleerde bespreking van de omnibus vindt u in onze bijdrage over het uitstel van de hoogrisicoverplichtingen.
Wanneer geldt wat? De tijdslijn
- 1 augustus 2024: inwerkingtreding van de AI Act.
- 2 februari 2025: verboden AI-praktijken en de AI-geletterdheidsplicht.
- 2 augustus 2025: regels voor GPAI-modellen, governance- en sanctiebepalingen.
- 2 augustus 2026: algemene toepassingsdatum, met onder meer de transparantieverplichtingen van artikel 50; GPAI-regels afdwingbaar voor nieuwe modellen.
- 2 december 2026: de twee nieuwe verboden (deepnudes en materiaal van seksueel misbruik van kinderen); einde van de overgangsregeling voor de markering van AI-inhoud door bestaande generatieve systemen.
- 2 augustus 2027: deadline voor GPAI-modellen die vóór 2 augustus 2025 op de markt waren; verplichte operationele AI-testomgeving per lidstaat.
- 2 december 2027: hoogrisicoverplichtingen voor de zelfstandige systemen van bijlage III.
- 2 augustus 2028: hoogrisicoverplichtingen voor AI in gereglementeerde producten van bijlage I.
- 2 augustus 2030: uiterste datum voor hoogrisicosystemen die bedoeld zijn voor gebruik door overheidsinstanties.
De AI Act naast andere wetgeving
De AI Act staat niet op zichzelf. Wie AI inzet, moet de verordening samen lezen met de rest van het digitale rechtskader, dat we op deze site per instrument toelichten op onze overzichtspagina over het juridisch kader voor artificiële intelligentie.
De belangrijkste raakvlakken: verwerkt een AI-systeem persoonsgegevens, dan gelden de AVG en de AI Act cumulatief, elk met hun eigen logica en toezichthouder. Wordt AI ingezet op een onlineplatform, dan komt de DSA in beeld. Gaat het om producten met digitale elementen, dan spelen de CRA en de sectorale productveiligheidswetgeving. Voor de toegang tot en het delen van data die AI-systemen genereren of gebruiken, geldt de Data Act. En wie generatieve AI traint of de output ervan exploiteert, botst onvermijdelijk op het auteursrecht. Een geïntegreerde nalevingsaanpak, waarbij die kaders samen worden bekeken, is dan ook geen luxe maar een noodzaak.
Wat betekent dit voor u?
Ontwikkelt of verkoopt u AI-systemen? Begin met de kwalificatie: is uw systeem verboden, hoog risico, transparantieplichtig of geen van die drie? Documenteer die beoordeling, want de toezichthouder mag ze opvragen. Kwalificeert uw systeem als hoog risico, gebruik het uitstel tot 2027 of 2028 dan om de conformiteitsbeoordeling, de technische documentatie en het kwaliteitsbeheersysteem op te bouwen; een aanzienlijke wijziging na de nieuwe datum brengt het systeem hoe dan ook in volle naleving. Biedt u generatieve AI aan, dan is de relevante deadline veel dichterbij: de markeringsplicht geldt nu al voor nieuwe systemen en vanaf 2 december 2026 voor alle, en op diezelfde datum wordt het verbod op deepnude-toepassingen van kracht.
Gebruikt u AI in uw onderneming? Breng in kaart welke AI-tools binnen de organisatie draaien, van chatbots tot hr-software. Controleer of uw chatbots en AI-gegenereerde inhoud aan de transparantieregels voldoen, stel interne gebruiksrichtlijnen op en voorzie opleiding voor de medewerkers die met AI werken. Zet u een hoogrisicosysteem in, bijvoorbeeld voor rekrutering of kredietbeoordeling, plan dan het menselijk toezicht, de logging en, waar vereist, de grondrechteneffectbeoordeling, en stem die af op uw bestaande AVG-documentatie.
Bent u werkgever? De inzet van AI-systemen die werknemers beoordelen, monitoren of selecteren, valt bijna altijd in de hoogrisicocategorie. Informeer de betrokken werknemers en hun vertegenwoordigers vóór de ingebruikname, en hou rekening met het samenspel met het arbeidsrecht en de AVG.
Bent u overheid of speelt u een rol in een gereguleerde sector? Voor u gelden bijkomende verplichtingen, zoals de registratie van het gebruik van hoogrisicosystemen en de grondrechteneffectbeoordeling, en een eigen einddatum van 2 augustus 2030 voor bestaande systemen. Die termijn schuift niet mee met de omnibus en hoort nu al in de meerjarenplanning.
Conclusie
De AI Act is sinds 2 augustus 2026 het geldende kader voor al wie in België AI ontwikkelt, verhandelt of professioneel gebruikt. De verboden praktijken, de GPAI-regels en de transparantieverplichtingen gelden vandaag al onverkort; de zware hoogrisicoverplichtingen volgen in december 2027 en augustus 2028, met nieuwe verboden op deepnude- en misbruiktoepassingen vanaf december 2026 als scharniermoment daartussen. Wie de kwalificatie van zijn systemen nu doet en zijn documentatie tijdig opbouwt, vermijdt niet alleen boetes die tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde omzet kunnen oplopen, maar wint ook het vertrouwen van klanten en toezichthouders.
