<\/p>\n\n\n\n
De smartphone is voor velen uitgegroeid tot een verlengstuk van onszelf. Onze toestellen bevatten niet alleen contactgegevens en berichten, maar ook foto’s, locatiegegevens, bankgegevens, browsergeschiedenis en inloggegevens voor talloze diensten. Ze vormen daarmee een digitaal venster op ons priv\u00e9leven. Deze evolutie stelt het strafrecht voor nieuwe uitdagingen: wanneer mag de politie tijdens een strafonderzoek een smartphone doorzoeken, en welke waarborgen moet de wet daarbij bieden? Het arrest nr C-548\/21 van het Hof van Justitie van 4 oktober 2024<\/a> (het zogenaamde “smartphonearrest”) brengt hierin ingrijpende veranderingen.<\/p>\n\n\n\n Belgi\u00eb hanteerde lange tijd een soepele regeling voor het doorzoeken van smartphones. Volgens artikel 39bis van het Wetboek van Strafvordering<\/a> mocht elke officier van gerechtelijke politie een in beslag genomen smartphone doorzoeken zonder rechterlijke machtiging, mits het toestel niet beveiligd was. Het Grondwettelijk Hof bevestigde deze praktijk in een arrest van 6 december 2018 (arrest 174\/2018)<\/a>, waarbij het oordeelde:<\/p>\n\n\n\n “De zoeking in de gegevens die zijn opgeslagen in het geheugen van het in beslag genomen toestel is een accessorium van de inbeslagneming zelf, net zoals de kennisneming, door de officier van gerechtelijke politie, van de inhoud van de in beslag genomen boeken, notitieboekjes of documenten op fysieke drager.”<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Met andere woorden: de politie mocht een smartphone uitpluizen zoals ze ook een in beslag genomen notitieboekje mocht lezen. Enkel wanneer de beveiliging moest worden opgeheven of de zoeking werd uitgebreid naar applicaties, mailboxen en dergelijke, was een rechterlijke machtiging vereist.<\/p>\n\n\n\n Deze benadering stond in schril contrast met de Verenigde Staten, waar het Hooggerechtshof al in 2014 in de zaak Riley v. California<\/a> oordeelde dat voor het doorzoeken van een smartphone een “warrant” (rechterlijke machtiging) nodig is, omdat een smartphone veel meer privacygevoelige gegevens kan bevatten dan een traditionele aktentas.<\/p>\n\n\n\n De zaak die aanleiding gaf tot het smartphonearrest begon op 21 februari 2021, toen de Oostenrijkse politie 85 gram cannabis ontdekte in een pakket bestemd voor een zekere C.G. Na een huiszoeking in zijn woning werd zijn smartphone in beslag genomen. Toen C.G. weigerde de toegangscode te verstrekken, probeerde de politie meermaals het toestel te ontgrendelen, zonder toestemming van een magistraat of rechter, en zonder deze pogingen te documenteren in het strafdossier.<\/p>\n\n\n\n Hoewel de pogingen mislukten en het toestel later werd teruggegeven, betwistte C.G. de rechtmatigheid van deze handelingen voor de administratieve rechtbank van Tirol. Tijdens deze procedure kwam C.G. te weten dat de politie had geprobeerd toegang te krijgen tot zijn gegevens. Dit leidde tot prejudici\u00eble vragen aan het Hof van Justitie over de verenigbaarheid van deze praktijk met het EU-recht, in het bijzonder met artikelen 7 en 8 van het Handvest van de Grondrechten (recht op bescherming van priv\u00e9leven en persoonsgegevens<\/a>).<\/p>\n\n\n\n In zijn arrest van 4 oktober 2024 ontwikkelde het Hof van Justitie een aantal belangrijke principes die voortaan de doorzoekingen van smartphones zullen bepalen:<\/p>\n\n\n\nDe Belgische situatie v\u00f3\u00f3r het smartphonearrest<\/h2>\n\n\n\n
\n
De aanleiding tot het smartphonearrest<\/h2>\n\n\n\n
Het oordeel van het Hof van Justitie: de belangrijkste principes<\/h2>\n\n\n\n
1. Het concept ‘gegevensverwerking’ ruim ge\u00efnterpreteerd<\/h3>\n\n\n\n