{"id":101839,"date":"2025-12-25T22:01:48","date_gmt":"2025-12-25T21:01:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ictrechtswijzer.be\/?p=101839"},"modified":"2025-12-25T22:24:30","modified_gmt":"2025-12-25T21:24:30","slug":"does-a-hotel-have-to-pay-copyright-royalties-for-unoccupied-rooms","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ictrechtswijzer.be\/en\/moet-een-hotel-auteursrechten-betalen-voor-onbezette-kamers\/","title":{"rendered":"Does a hotel have to pay copyright royalties for unoccupied rooms?"},"content":{"rendered":"\n

Veel exploitanten van hotels of B&B’s worstelen met de vraag of zij vergoedingen moeten betalen aan beheersvennootschappen (zoals Sabam) voor kamers die niet verhuurd zijn. In een arrest van 18 december 2025 (C-161\/24<\/a>) schept het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) duidelijkheid. Hoewel het louter plaatsen van een televisie in een hotelkamer een auteursrechtelijke handeling<\/a> blijft, oordeelt het Hof dat het negeren van de bezettingsgraad bij de prijszetting onder bepaalde voorwaarden misbruik van machtspositie kan vormen.<\/p>\n\n\n\n

De feiten en juridische context<\/h2>\n\n\n\n

De zaak vindt zijn oorsprong in Tsjechi\u00eb, waar de beheersvennootschap OSA (de tegenhanger van SABAM in Belgi\u00eb) auteursrechtelijke vergoedingen inde voor het beschikbaar stellen van televisies en radio’s in hotels. <\/p>\n\n\n\n

OSA rekende een vast bedrag per kamer aan, ongeacht of die kamer daadwerkelijk verhuurd was of leegstond. De Tsjechische mededingingsautoriteit oordeelde dat dit praktijk misbruik van machtspositie vormde, aangezien er betaald moest worden voor een dienst die in lege kamers feitelijk niet geconsumeerd werd door een publiek. OSA vocht deze beslissing aan en stelde dat het auteursrecht verschuldigd is voor de loutere beschikbaarstelling van de werken, ongeacht of de klant de TV aanzet of niet.<\/p>\n\n\n\n

De nationale rechter stelde daarop prejudici\u00eble vragen aan het Hof van Justitie van de EU om te verduidelijken of dergelijke forfaitaire tarieven in strijd zijn met artikel 102 VWEU<\/a> (verbod op misbruik van machtspositie).<\/p>\n\n\n\n

De beslissing van het Hof van Justitie<\/h2>\n\n\n\n

Het Hof van Justitie deed op 18 december 2025 uitspraak en bracht een belangrijke nuance aan in het voordeel van de horeca-uitbaters.<\/p>\n\n\n\n

Het Hof bevestigt eerst haar vaste rechtspraak: het plaatsen van televisies en radio’s in hotelkamers is een “mededeling aan het publiek”. Het maakt daarbij juridisch niet uit of de gast de televisie daadwerkelijk aanzet. De dienstverlening van het hotel (en de auteursrechtelijke licentie) bestaat uit het bieden van de mogelijkheid om te kijken.<\/p>\n\n\n\n

Hoewel er dus een auteursrechtelijke vergoeding verschuldigd is, mag de prijs ervan niet buitensporig zijn. Het Hof stelt dat de bezettingsgraad van een hotel wel degelijk relevant is om de economische waarde van het gebruik te bepalen. De economische waarde van de dienst hangt samen met het daadwerkelijke aantal personen dat van de werken gebruikmaakt. Het is daarom in beginsel niet aanvaardbaar dat er geen rekening wordt gehouden met kamers die niet toegankelijk zijn of leegstaan.<\/p>\n\n\n\n

Specifiek stelt het Hof:<\/p>\n\n\n\n

\n

“Bijgevolg kan niet worden uitgesloten dat de door OSA toegepaste methode voor de berekening van de vergoedingen, waarbij geen rekening wordt gehouden met de bezettingsgraad van de hotels, moet worden aangemerkt als misbruik in de zin van artikel 102 VWEU.”<\/em> <\/sup><\/sup><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Het Hof formuleert de beslissende toets als volgt:<\/p>\n\n\n\n

\n

“Indien een methode voor de berekening van de vergoedingen waarbij rekening wordt gehouden met deze bezettingsgraad, kan worden gebruikt tegen redelijke kosten en dit een aanzienlijke verlaging van het bedrag van de vergoedingen met zich meebrengt, kan het gebruik van de huidige methode […] worden geacht tot onbillijke prijzen te leiden.”<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Er is dus ter \u00e9\u00e9n belangrijke uitzondering: als het technisch te moeilijk of financieel onredelijk zwaar is om de exacte bezetting bij te houden, mag een forfait worden gehanteerd. De kosten voor het toezicht en beheer mogen niet onevenredig stijgen.<\/p>\n\n\n\n

Juridische analyse en duiding<\/h2>\n\n\n\n

Dit arrest is een bevestiging van een bredere trend in het Europese mededingingsrecht: de bescherming van de afnemer tegen de rigide machtspositie van beheersvennootschappen.<\/p>\n\n\n\n

1. Wat is de economische waarde?<\/h3>\n\n\n\n

De basis van dit arrest is de klassieke United Brands-test (Zaak 27\/76<\/a>). Deze test bepaalt wanneer een prijs “onbillijk” of “excessief” is in de zin van het mededingingsrecht<\/a>. De kernvraag van deze test luidt: Staat de gevraagde prijs in een redelijke verhouding tot de economische waarde van de geleverde prestatie?<\/p>\n\n\n\n

De discussie in deze zaak draaide volledig om de invulling van die “economische waarde”:<\/strong><\/p>\n\n\n\n